ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ നയം: കേരളത്തിലെ ലിംഗനീതി പോരാട്ടങ്ങളും മാറ്റങ്ങളും

ഉള്ളടക്കം

കേരളത്തിലെ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ നയം: 2015-ലെ ചരിത്ര പ്രഖ്യാപനവും നാഴികക്കല്ലുകളും
ലിംഗമാറ്റ ശസ്ത്രക്രിയയും സാമ്പത്തിക സഹായത്തിലെ പ്രതിസന്ധികളും
‘സമന്വയ’ തുടർവിദ്യാഭ്യാസവും സർവ്വകലാശാലാ സംവരണവും
‘മഴവില്ല്’ പാർപ്പിട പദ്ധതിയും സുരക്ഷിത തണലുകളും
തൊഴിൽപരമായ ഉൾച്ചേർക്കലും കുടുംബശ്രീ കൂട്ടായ്മകളും
ട്രാൻസ്‌മെൻമാർ നേരിടുന്ന അദൃശ്യമായ പ്രതിസന്ധികളും ആരോഗ്യ വെല്ലുവിളികളും
കല, സാംസ്കാരിക ദൃശ്യതയും പൊതുബോധത്തിലെ പരിവർത്തനങ്ങളും
ആരോഗ്യരംഗത്തെ അവഗണനകളും മാനസികാരോഗ്യ വെല്ലുവിളികളും
നിയമപരമായ സംരക്ഷണവും പോലീസ് സെൻസിറ്റൈസേഷൻ നടപടികളും
ഇന്ത്യയ്ക്കും കേരളത്തിനുമുള്ള ദൂരവ്യാപക സ്വാധീനം
തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പങ്കും കമ്മ്യൂണിറ്റി കെയർ സെന്ററുകളും
ഉപസംഹാരം
സ്രോതസ്സുകൾ

ഇന്ത്യയിലെ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ലൈംഗിക ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ അവകാശ സംരക്ഷണത്തിലും സാമൂഹിക തുല്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിലും രാജ്യത്തിന് തന്നെ വഴികാട്ടിയായ വിപ്ലവകരമായ ചുവടുവെപ്പാണ് കേരളത്തിലെ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ നയം. 2014-ലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ‘നാൽസ’ (NALSA – National Legal Services Authority vs Union of India) സുപ്രീം കോടതി വിധിക്ക് പിന്നാലെ, 2015 നവംബറിലാണ് ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ഒരു സംസ്ഥാനം ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികൾക്കായി സമഗ്രമായ നയം രൂപീകരിച്ച് പ്രഖ്യാപിച്ചത്. ലിംഗവ്യത്യാസമില്ലാതെ തുല്യനീതിയും അന്തസ്സും ഉറപ്പുനൽകുന്ന ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങൾ പ്രായോഗിക തലത്തിൽ നടപ്പാക്കാനുള്ള വലിയൊരു പരീക്ഷണമായിരുന്നു അത്.

നയം പ്രഖ്യാപിച്ച് ഒരു പതിറ്റാണ്ട് പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ, കേരളത്തിലെ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ സമൂഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിൽ വലിയ ദൃശ്യതയും മുന്നേറ്റങ്ങളും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ പ്രത്യേക സംവരണം, തുടർവിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി സാക്ഷരതാ മിഷൻ ആരംഭിച്ച ‘സമന്വയ’ പദ്ധതി, ലിംഗമാറ്റ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്കുള്ള (Gender Affirmation Surgery – GAS) സാമ്പത്തിക സഹായം, ‘മഴവില്ല്’ പാർപ്പിട-സ്വയംതൊഴിൽ പദ്ധതികൾ, സംസ്ഥാന-ജില്ലാ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ ജസ്റ്റിസ് ബോർഡുകളുടെ രൂപീകരണം എന്നിവ കേരളം കൈവരിച്ച പ്രധാന നാഴികക്കല്ലുകളാണ്. കേരളത്തിലെ പൊതുസമൂഹത്തിൽ ലിംഗനീതിയെക്കുറിച്ചും ട്രാൻസ് വ്യക്തിത്വങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള തുറന്ന ചർച്ചകൾക്ക് ഇത് കളമൊരുക്കി.

എന്നിരുന്നാലും, പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട ക്ഷേമപദ്ധതികൾ താഴേത്തട്ടിൽ എത്തുന്നതിലെ ഭരണപരമായ കാലതാമസങ്ങൾ, ഫണ്ട് വിതരണത്തിലെ അനിശ്ചിതത്വം, ലിംഗമാറ്റ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള പോസ്റ്റ്-ഓപ്പറേറ്റീവ് ചികിത്സാ ചെലവുകൾ, ഭവനവാടക വിവേചനം, മുഖ്യധാരാ തൊഴിൽമേഖലയിൽ ഇപ്പോഴും തുടരുന്ന അദൃശ്യമായ മാറ്റിനിർത്തലുകൾ എന്നിവ വലിയ ആശങ്കകളായി തുടരുന്നു. കേരള ഹൈക്കോടതിയുടെ സമീപകാല ഇടപെടലുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്, നിയമപരമായ അംഗീകാരങ്ങൾക്കപ്പുറം ട്രാൻസ് വ്യക്തികളുടെ സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വവും ജീവിക്കാനുള്ള അന്തസ്സും ഉറപ്പാക്കാൻ ഭരണകൂടം ഇനിയും ബഹുദൂരം സഞ്ചരിക്കാനുണ്ടെന്നാണ്.

കേരളത്തിലെ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ നയം: 2015-ലെ ചരിത്ര പ്രഖ്യാപനവും നാഴികക്കല്ലുകളും

2015-ൽ സാമൂഹികനീതി വകുപ്പ് സംസ്ഥാന ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ നയം പുറത്തിറക്കുമ്പോൾ, കേരളത്തിലെ ട്രാൻസ് വ്യക്തികൾ നേരിടുന്ന ഗുരുതരമായ സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങളെയും അക്രമങ്ങളെയും കൃത്യമായി അടയാളപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പുറന്തള്ളൽ, സ്കൂളുകളിലെയും കോളേജുകളിലെയും പരിഹാസങ്ങൾ, തൊഴിലില്ലായ്മ, ലൈംഗിക അതിക്രമങ്ങൾ, വീടുകൾ വാടകയ്ക്ക് ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യം എന്നിവ തുറന്നുസമ്മതിച്ചുകൊണ്ടാണ് സർക്കാർ നയരേഖ തയ്യാറാക്കിയത്. ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികളുടെ സ്വയം നിർണ്ണയാവകാശം (Right to Self-Determination of Gender) അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു ഈ തുടക്കം.

നയം നടപ്പാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി സാമൂഹികനീതി വകുപ്പിന് കീഴിൽ പ്രത്യേക ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ സെല്ലും സംസ്ഥാന-ജില്ലാ തലങ്ങളിൽ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ ജസ്റ്റിസ് ബോർഡുകളും (Transgender Justice Boards) നിലവിൽ വന്നു. തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ മുതൽ സെക്രട്ടേറിയറ്റ് വരെയുള്ള തലങ്ങളിൽ ട്രാൻസ് പ്രതിനിധികളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ കേൾക്കാൻ സ്ഥിരം വേദികൾ ഒരുങ്ങി. ഔദ്യോഗിക തിരിച്ചറിയൽ കാർഡുകൾ (Transgender Identity Cards) വിതരണം ചെയ്യുകയും വോട്ടർ പട്ടികയിലും മറ്റ് സർക്കാർ രേഖകളിലും മൂന്നാം ലിംഗം (Transgender/Third Gender) രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള അവസരം വിപുലമാക്കുകയും ചെയ്തു.

കൊച്ചി മെട്രോ റെയിൽ ലിമിറ്റഡ് (KMRL) തങ്ങളുടെ ടിക്കറ്റിംഗ്, ഹൗസ് കീപ്പിംഗ് വിഭാഗങ്ങളിൽ ട്രാൻസ് വ്യക്തികൾക്ക് തൊഴിൽ നൽകിയത് ആഗോള മാധ്യമങ്ങളുടെ പ്രശംസ നേടിയിരുന്നു. കൂടാതെ, കുടുംബശ്രീ മിഷന്റെ കീഴിൽ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾ രൂപീകരിക്കപ്പെടുകയും, കേരള സ്പോർട്സ് കൗൺസിൽ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ കായികമേള സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തത് സാമൂഹിക ഉൾച്ചേർക്കലിന്റെ പുതിയ അധ്യായങ്ങളായി മാറി.

ലിംഗമാറ്റ ശസ്ത്രക്രിയയും സാമ്പത്തിക സഹായത്തിലെ പ്രതിസന്ധികളും

ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികളുടെ മാനസികവും ശാരീരികവുമായ ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്തിൽ അതീവ നിർണ്ണായകമാണ് ജെൻഡർ അഫർമേഷൻ സർജറി (Gender Affirmation Surgery). എന്നാൽ സ്വകാര്യ ആശുപത്രികളിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് രൂപ ചെലവുവരുന്ന ഈ ശസ്ത്രക്രിയ പാവപ്പെട്ട ട്രാൻസ് വ്യക്തികൾക്ക് താങ്ങാനാവാത്ത വലിയ ബാധ്യതയായിരുന്നു. ഇതിന് പരിഹാരമായി, ലിംഗമാറ്റ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് വിധേയരാകുന്ന ട്രാൻസ്‌മെൻമാർക്ക് (Transmen) പരമാവധി 5 ലക്ഷം രൂപയും ട്രാൻസ്‌വിമൻമാർക്ക് (Transwomen) 2.5 ലക്ഷം രൂപയും റീഇംപേഴ്സ്മെന്റായി നൽകുന്ന പദ്ധതിക്ക് സാമൂഹികനീതി വകുപ്പ് തുടക്കമിട്ടു.

എന്നാൽ ഈ പദ്ധതിയുടെ നടത്തിപ്പിൽ സമീപകാലത്ത് വലിയ ഇടിവും പ്രതിസന്ധിയും ഉണ്ടായതായി കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ദി ഹിന്ദു റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച്, കഴിഞ്ഞ നാല് വർഷത്തിനിടെ സർക്കാർ പദ്ധതി പ്രകാരം ധനസഹായം ലഭിച്ച ഗുണഭോക്താക്കളുടെ എണ്ണത്തിൽ വലിയ കുറവുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പദ്ധതി ആരംഭിച്ച ശേഷം ആകെ 457 ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികൾക്കാണ് സർക്കാർ സഹായം ലഭ്യമായതെങ്കിലും, സമീപകാലത്ത് ബജറ്റ് വിഹിതത്തിലെ കുറവും അപേക്ഷകൾ പരിശോധിച്ച് പണം പാസാക്കുന്നതിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥതല കാലതാമസവും മൂലം നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ കാത്തിരിപ്പിലാണ്.

കൂടാതെ, ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള തുടർചികിത്സകൾക്കും മരുന്നുകൾക്കും ഭീമമായ തുക ചെലവാകുന്നുണ്ട്. ലിംഗമാറ്റ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള പോസ്റ്റ്-ഓപ്പറേറ്റീവ് ചികിത്സാ സഹായം അനുവദിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട ഹർജിയിൽ കേരള സർക്കാരിനോട് ഹൈക്കോടതി വിശദീകരണം തേടിയതായി ലൈവ് ലോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ ലിംഗമാറ്റ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്കുള്ള വിദഗ്ദ്ധ ഡോക്ടർമാരുടെ പാനലും പ്ലാസ്റ്റിക് സർജറി സൗകര്യങ്ങളും ഇനിയും പൂർണ്ണതോതിൽ സജ്ജമാകാത്തതിനാൽ ഭൂരിഭാഗം പേർക്കും സ്വകാര്യ ആശുപത്രികളെ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വരുന്നു.

‘സമന്വയ’ തുടർവിദ്യാഭ്യാസവും സർവ്വകലാശാലാ സംവരണവും

കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്നും വിദ്യാലയങ്ങളിൽ നിന്നും നേരിട്ട വിവേചനം കാരണം സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പാതിവഴിയിൽ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നവരാണ് ഭൂരിഭാഗം ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികളും. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് കേരള സംസ്ഥാന സാക്ഷരതാ മിഷൻ അതോറിറ്റി (KSLMA) ട്രാൻസ് വ്യക്തികൾക്കായി പ്രത്യേകമായി ‘സമന്വയ’ (Samanwaya) തുടർവിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചത്. നാലാം തരം, ഏഴാം തരം, പത്താം തരം, ഹയർ സെക്കൻഡറി തുല്യതാ കോഴ്സുകളിലൂടെ ആയിരക്കണക്കിന് ട്രാൻസ് വ്യക്തികൾ വിദ്യാഭ്യാസം വീണ്ടെടുത്തു.

വിദ്യാർത്ഥികളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി പ്രതിമാസ സ്കോളർഷിപ്പുകളും പഠന സാമഗ്രികളും പരീക്ഷാ ഫീസും സർക്കാർ സൗജന്യമായി നൽകുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിലെ സർവ്വകലാശാലകളിൽ ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര കോഴ്സുകളിൽ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായി രണ്ട് അധിക സീറ്റുകൾ (Supernumerary Seats) സംവരണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അഡ്മിഷൻ ഫോമുകളിൽ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ എന്ന പ്രത്യേക കോളം ഏർപ്പെടുത്തുകയും അവരുടെ ആത്മാഭിമാനത്തെ മാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന നടപടികൾ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് നടപ്പാക്കി.

എന്നാൽ, കോളേജുകളിൽ എത്തുന്ന വിദ്യാർത്ഥികൾ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി താമസ സൗകര്യങ്ങളുടെ അഭാവമാണ്. ഹോസ്റ്റലുകളിൽ ആൺകുട്ടികളുടെയോ പെൺകുട്ടികളുടെയോ മുറികളിൽ പ്രവേശനം ലഭിക്കാതെ വരികയും പുറത്ത് വാടകവീടുകൾ ലഭിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യമുണ്ട്. ഈ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാൻ സാമൂഹികനീതി വകുപ്പ് ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രതിമാസം 4,000 രൂപ ഹോസ്റ്റൽ വാടകയിനത്തിൽ സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുന്ന പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്.

‘മഴവില്ല്’ പാർപ്പിട പദ്ധതിയും സുരക്ഷിത തണലുകളും

വീടുകളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുന്ന ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ ഒരു മേൽവിലാസം കണ്ടെത്തുക എന്നത് ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. വാടകവീട് തേടി ചെല്ലുമ്പോൾ സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് നേരിടുന്ന തുറിച്ചുനോട്ടങ്ങളും വീടുടമസ്ഥരുടെ വിവേചനവും പലരെയും തെരുവുകളിലും സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ലോഡ്ജുകളിലും അഭയം തേടാൻ നിർബന്ധിതരാക്കുന്നു. ഇതിന് പരിഹാരമായി സർക്കാർ നടപ്പാക്കിയ സമഗ്ര പാർപ്പിട പദ്ധതിയാണ് ‘മഴവില്ല്’ (Mazhavillu Scheme).

സ്വന്തമായി ഭൂമിയോ വീടോ ഇല്ലാത്ത ട്രാൻസ് വ്യക്തികൾക്ക് ഭവനനിർമ്മാണത്തിന് ധനസഹായം നൽകുന്നതിനൊപ്പം, എറണാകുളം, തിരുവനന്തപുരം, കോഴിക്കോട് ജില്ലകളിൽ ഹ്രസ്വകാല താമസത്തിനായി ‘ഷോർട്ട് സ്റ്റേ ഹോമുകൾ’ (Short Stay Homes) സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ ഷെൽട്ടർ ഹോമുകളിൽ സൗജന്യ ഭക്ഷണവും താമസവും നിയമസഹായവും കൗൺസിലിംഗും ലഭ്യമാണ്. സ്വന്തമായി വീട് വെക്കാൻ സാധിക്കാത്തവർക്ക് വാടക ധനസഹായം നൽകുന്ന പദ്ധതികളും ഇതിന്റെ ഭാഗമായി നടപ്പാക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.

എങ്കിലും, ഷെൽട്ടർ ഹോമുകളുടെ പരിമിതമായ എണ്ണവും നഗരങ്ങൾക്ക് പുറത്തുള്ള തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ പാർപ്പിട ഫണ്ടുകളുടെ വിതരണത്തിലെ മെല്ലെപ്പോക്കും കാരണം ആയിരക്കണക്കിന് ട്രാൻസ് വ്യക്തികൾ ഇപ്പോഴും ഭവനരഹിതരായി തുടരുന്നു. ലൈഫ് മിഷൻ (LIFE Mission) പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ മുൻഗണനാ പട്ടിക കൂടുതൽ സുതാര്യമായി നടപ്പാക്കണമെന്ന ആവശ്യമാണ് ഉയരുന്നത്.

തൊഴിൽപരമായ ഉൾച്ചേർക്കലും കുടുംബശ്രീ കൂട്ടായ്മകളും

വിദ്യാഭ്യാസവും നൈപുണ്യവും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും മാന്യമായ ഉപജീവന മാർഗ്ഗങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ കഴിയാത്തതാണ് ട്രാൻസ് സമൂഹം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി. സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ച സ്വയംതൊഴിൽ സഹായങ്ങൾ പലപ്പോഴും ചെറുകിട കടകൾക്കോ തയ്യൽ യൂണിറ്റുകൾക്കോ ഒതുങ്ങിപ്പോകുന്നു. എന്നാൽ സ്വകാര്യ കോർപ്പറേറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങളിലും ഐടി കമ്പനികളിലും ട്രാൻസ് സൗഹൃദമായ തൊഴിൽ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കാൻ കേരളത്തിന് ഇതുവരെ പൂർണ്ണതോതിൽ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.

ഇതിനിടയിലും പ്രതീക്ഷ നൽകുന്ന ഒന്നാണ് കുടുംബശ്രീ മിഷന്റെ ഇടപെടലുകൾ. കേരളത്തിലുടനീളം നൂറുകണക്കിന് ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾ (Transgender NHGs) രൂപീകരിക്കപ്പെടുകയും, കാറ്ററിംഗ് യൂണിറ്റുകൾ, ഡ്രൈവിംഗ് സ്കൂളുകൾ, ജൈവ പച്ചക്കറി കൃഷി, കരകൗശല ഉൽപ്പന്ന നിർമ്മാണം എന്നിവയിലൂടെ നിരവധി പേർ സ്വയംപര്യാപ്തത നേടുകയും ചെയ്തു. കോട്ടയത്തും തൃശ്ശൂരും ട്രാൻസ് വ്യക്തികൾ വിജയകരമായി നടത്തുന്ന ഭക്ഷണശാലകളും കഫേകളും പൊതുസമൂഹത്തിന് മാതൃകയായി നിലകൊള്ളുന്നു.

എന്നിരുന്നാലും, സർക്കാർ സർവീസിലും പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളിലും ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികൾക്ക് പ്രത്യേക തൊഴിൽ സംവരണം ഏർപ്പെടുത്തണമെന്ന ആവശ്യം ശക്തമാണ്. പി.എസ്.സി (Kerala PSC) അപേക്ഷകളിൽ പ്രത്യേക കാറ്റഗറി ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും നിയമനങ്ങളിൽ നിശ്ചിത ശതമാനം സംവരണം ലഭിക്കാത്തത് യുവതീ-യുവാക്കൾക്കിടയിൽ നിരാശയുണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്.

ട്രാൻസ്‌മെൻമാർ നേരിടുന്ന അദൃശ്യമായ പ്രതിസന്ധികളും ആരോഗ്യ വെല്ലുവിളികളും

കേരളത്തിൽ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വിഷയങ്ങൾ പൊതുവേ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുമ്പോഴെല്ലാം അതിന്റെ മുൻനിരയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് ട്രാൻസ്‌വിമൻമാരുടെ (Transwomen) ശബ്ദങ്ങളാണ്. എന്നാൽ സമൂഹത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ അദൃശ്യരാക്കപ്പെടുകയും കടുത്ത മാനസിക-കുടുംബ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരാണ് ട്രാൻസ്‌മെൻമാർ (Transmen). സ്ത്രീയായി ജനിച്ച് പിന്നീട് പുരുഷ വ്യക്തിത്വം സ്വീകരിക്കുന്ന ഇവർ കുടുംബങ്ങളിൽ നിന്ന് നേരിടുന്ന വീട്ടുതടങ്കലുകളും നിർബന്ധിത വിവാഹ ശ്രമങ്ങളും മനഃശാസ്ത്രപരമായ പീഡനങ്ങളും ഇന്നും കേരളത്തിൽ സജീവമാണ്.

ട്രാൻസ്‌മെൻമാരുടെ ജെൻഡർ അഫർമേഷൻ സർജറികൾ (Mastectomy / Phalloplasty / Metoidioplasty) അതീവ സങ്കീർണ്ണവും ഭീമമായ ചെലവുള്ളതുമാണ്. നെഞ്ചിലെ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് (Top Surgery) മാത്രം ഒന്നര ലക്ഷം മുതൽ മൂന്ന് ലക്ഷം രൂപ വരെ ചെലവുവരുമ്പോൾ, താഴത്തെ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് (Bottom Surgery) അഞ്ചു മുതൽ പത്തു ലക്ഷം രൂപയിലധികം ആവശ്യമായി വരുന്നു. ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള അവയവ സംയോജനവും നീണ്ട വിശ്രമവും ജോലി നഷ്ടപ്പെടാൻ ഇടയാക്കുന്നു. സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ച അഞ്ച് ലക്ഷം രൂപയുടെ ധനസഹായം പോലും മുഴുവൻ ചെലവുകൾക്കും തികയാത്ത സാഹചര്യമുണ്ട്.

കൂടാതെ, പുരുഷ ഹോർമോണായ ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ (Testosterone) തെറാപ്പി ജീവിതാവസാനം വരെ തുടരേണ്ടിവരുന്നതിനാൽ ഇതിന്റെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയും പാർശ്വഫലങ്ങളും ഇവരെ അലട്ടുന്നു. ഗൈനക്കോളജി, യൂറോളജി വിഭാഗങ്ങളിൽ എത്തുമ്പോൾ ഡോക്ടർമാരിൽ നിന്നും ജീവനക്കാരിൽ നിന്നും നേരിടുന്ന പരിഹാസങ്ങളും സംശയദൃഷ്ടികളും കാരണം പലരും കൃത്യസമയത്ത് വൈദ്യസഹായം തേടാൻ മടിക്കുന്നു. ട്രാൻസ്‌മെൻമാർക്കായി പ്രത്യേക കൗൺസിലിംഗ് പിന്തുണയും മെഡിക്കൽ ഗൈഡൻസും ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് അടിയന്തര ആവശ്യമാണ്.

കല, സാംസ്കാരിക ദൃശ്യതയും പൊതുബോധത്തിലെ പരിവർത്തനങ്ങളും

സാമൂഹികമായ മാറ്റിനിർത്തലുകളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ കേരളത്തിലെ ട്രാൻസ് സമൂഹം തിരഞ്ഞെടുത്ത ഏറ്റവും ശക്തമായ ആയുധം കലയും സാഹിത്യവുമാണ്. നാടകവേദികളിലും സാഹിത്യ രചനകളിലും തങ്ങളുടെ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ തുറന്നെഴുതിക്കൊണ്ട് അവർ പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ മനസ്സാക്ഷിയെ ഉണർത്തി. ‘മഴവില്ല്’ തിയേറ്റർ ഗ്രൂപ്പ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ട്രാൻസ് നാടക കൂട്ടായ്മകൾ കേരളത്തിലുടനീളം അവതരിപ്പിച്ച നാടകങ്ങൾ വലിയ പ്രേക്ഷക ശ്രദ്ധ നേടി.

മലയാള സിനിമയിലും ടെലിവിഷൻ മാധ്യമങ്ങളിലും മുൻകാലങ്ങളിൽ ട്രാൻസ് വ്യക്തികളെ വെറും കോമാളികളായോ ലൈംഗികത്തൊഴിലാളികളായോ ചിത്രീകരിച്ചിരുന്ന വികലമായ രീതിക്ക് വലിയ മാറ്റം വന്നിട്ടുണ്ട്. അഞ്ജലി അമീർ, നാദിറ മെഹ്‌റിൻ തുടങ്ങിയ ട്രാൻസ് കലാകാരന്മാർ മുഖ്യധാരാ സിനിമകളിലും റിയാലിറ്റി ഷോകളിലും സ്വന്തം വ്യക്തിത്വത്തോടെ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത് പുതിയൊരു സാംസ്കാരിക വിപ്ലവമായി മാറി. സൗന്ദര്യമത്സരങ്ങളിലും ഫാഷൻ റാംപുകളിലും ട്രാൻസ് മോഡലുകൾ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ ചുവടുവെക്കുന്നത് അടുത്ത തലമുറയ്ക്ക് വലിയ പ്രചോദനമാണ്.

മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കായി കേരള പ്രസ് അക്കാദമിയും സാമൂഹികനീതി വകുപ്പും ചേർന്ന് നടത്തിയ ‘ജെൻഡർ സെൻസിറ്റൈസേഷൻ’ (Gender Sensitization) ശിൽപ്പശാലകൾ വാർത്താ റിപ്പോർട്ടിംഗിൽ മാന്യമായ ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. വ്യക്തികളുടെ അനുവാദമില്ലാതെ പഴയ പേരുകൾ (Deadnaming) വിളിക്കുന്നതും വിവേചനപരമായ തലക്കെട്ടുകൾ നൽകുന്നതും ഒഴിവാക്കാൻ മാധ്യമങ്ങൾ തയ്യാറാകുന്നത് കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക പക്വതയുടെ ലക്ഷണമാണ്.

ആരോഗ്യരംഗത്തെ അവഗണനകളും മാനസികാരോഗ്യ വെല്ലുവിളികളും

പൊതുജനാരോഗ്യ രംഗത്ത് കേരളം വലിയ മുന്നേറ്റം കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ആശുപത്രികളിൽ എത്തുന്ന ട്രാൻസ് വ്യക്തികൾ നേരിടുന്ന മാനസിക വിഷമതകൾ ഇന്നും അവസാനിച്ചിട്ടില്ല. സർക്കാർ ആശുപത്രികളിലെ ഒ.പി ടിക്കറ്റുകൾ എടുക്കുമ്പോഴും വാർഡുകളിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുമ്പോഴും ഏത് വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം എന്ന കാര്യത്തിൽ ജീവനക്കാർക്കിടയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ആശയക്കുഴപ്പങ്ങൾ രോഗികളെ മാനസികമായി തളർത്തുന്നു.

ഹോർമോൺ തെറാപ്പി (Hormone Replacement Therapy – HRT) ഡോക്ടർമാരുടെ കർശന നിരീക്ഷണത്തിലല്ലാതെ അനധികൃതമായി മരുന്നുകൾ വാങ്ങി കഴിക്കുന്നത് മൂലം കരൾ രോഗങ്ങൾ, ഹൃദയസ്തംഭനം, അസ്ഥിക്ഷയം തുടങ്ങിയ ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ പലരിലും കണ്ടുവരുന്നുണ്ട്. മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ എൻഡോക്രൈനോളജിസ്റ്റുകളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രത്യേക ‘ജെൻഡർ ക്ലിനിക്കുകൾ’ (Gender Clinics) സജ്ജമാക്കേണ്ടതിന്റെ അടിയന്തര പ്രാധാന്യമാണിത് വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

കുടുംബങ്ങളുടെ നിരാകരണവും സമൂഹത്തിന്റെ പരിഹാസങ്ങളും മൂലം വിഷാദരോഗവും ആത്മഹത്യാ പ്രവണതയും ട്രാൻസ് സമൂഹത്തിൽ വളരെ കൂടുതലാണ്. ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികൾക്കായി സൗജന്യ ടെലി-കൗൺസിലിംഗ് ഹെൽപ്പ്‌ലൈനുകളും മാനസികാരോഗ്യ പുനരധിവാസ കേന്ദ്രങ്ങളും ശാസ്ത്രീയമായി നടപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

നിയമപരമായ സംരക്ഷണവും പോലീസ് സെൻസിറ്റൈസേഷൻ നടപടികളും

രാത്രികാലങ്ങളിൽ നഗരങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴും പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും പോലീസിൽ നിന്നും സാമൂഹിക വിരുദ്ധരിൽ നിന്നും നേരിടേണ്ടി വന്നിരുന്ന അതിക്രമങ്ങൾ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ സമൂഹത്തിന്റെ സുരക്ഷയ്ക്ക് വലിയ ഭീഷണിയായിരുന്നു. മുൻകാലങ്ങളിൽ അനാശാസ്യ കുറ്റം ചുമത്തി അന്യായമായി കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കുകയും സ്റ്റേഷനുകളിൽ മാനസിക-ശാരീരിക പീഡനങ്ങൾ ഏൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്ന സംഭവങ്ങൾക്ക് അറുതിവരുത്താൻ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് കർശന നിർദ്ദേശങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിച്ചിട്ടുണ്ട്.

പോലീസ് സേനയ്ക്കായി പ്രത്യേക ജെൻഡർ സെൻസിറ്റൈസേഷൻ ക്ലാസുകൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയും, ഓരോ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലും ട്രാൻസ് വ്യക്തികൾ നൽകുന്ന പരാതികൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ പ്രത്യേക വനിതാ-ട്രാൻസ് ഹെൽപ്പ് ഡെസ്കുകൾ (Help Desks) ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ജില്ലാ ലീഗൽ സർവീസസ് അതോറിറ്റിയുടെ (DLSA) നേതൃത്വത്തിൽ സൗജന്യ നിയമസഹായ ക്ലിനിക്കുകൾ തുറന്നത് അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിൽ കോടതികളുടെയും അഭിഭാഷകരുടെയും സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

കൂടാതെ, ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികളുടെ അവകാശ സംരക്ഷണ നിയമപ്രകാരം (Transgender Persons Protection of Rights Act) വിവേചനത്തിനെതിരെ പരാതിപ്പെടാൻ ജില്ലാതലങ്ങളിൽ ഓംബുഡ്‌സ്മാൻ (Ombudsman) സംവിധാനം ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള നടപടികളും പുരോഗമിക്കുകയാണ്. അക്രമികൾക്കെതിരെ കർശനമായ ജാമ്യമില്ലാ വകുപ്പുകൾ ചുമത്തി കേസെടുക്കാൻ തുടങ്ങിയത് സമൂഹത്തിൽ വലിയൊരു മാറ്റത്തിന് വഴിയൊരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ഇന്ത്യയ്ക്കും കേരളത്തിനുമുള്ള ദൂരവ്യാപക സ്വാധീനം

ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളായ തമിഴ്‌നാടും കർണാടകയും മഹാരാഷ്ട്രയും ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ ക്ഷേമത്തിനായി നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, സമഗ്രമായ നയരേഖയിലൂടെ ഔദ്യോഗിക ചട്ടക്കൂട് നിർമ്മിച്ച കേരളത്തിന്റെ അനുഭവം രാജ്യത്തിന് വലിയൊരു മാതൃകയാണ്. കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികളുടെ അവകാശ സംരക്ഷണ നിയമം (Transgender Persons Protection of Rights Act, 2019) നടപ്പാക്കുന്നതിൽ കേരളം കാണിക്കുന്ന സജീവത ദേശീയതലത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.

എന്നാൽ ഒരു നയം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത് കൊണ്ട് മാത്രം മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിക്കില്ലെന്നും, അവ നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള ബജറ്റ് വിഹിതവും ഭരണ ഇച്ഛാശക്തിയും നിരന്തരമായ മോണിറ്ററിംഗും അത്യന്താപേക്ഷിതമാണെന്നുമുള്ള പാഠമാണ് കേരളത്തിന്റെ അനുഭവങ്ങൾ നൽകുന്നത്. തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ വാർഷിക ബജറ്റുകളിൽ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ ക്ഷേമത്തിനായി പ്രത്യേക ഫണ്ട് നീക്കിവെക്കുന്ന രീതി കൂടുതൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

സ്കൂൾ പാഠപുസ്തകങ്ങളിൽ ലിംഗ വൈവിധ്യത്തെക്കുറിച്ചും ട്രാൻസ് വ്യക്തികളുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചും അധ്യായങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് അടുത്ത തലമുറയിലെ കുട്ടികളിൽ ലിംഗസമത്വ ബോധം വളർത്താൻ സഹായിക്കും. വിവേചനരഹിതമായ ഒരു നവകേരളം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിൽ ലിംഗനീതിയുടെ ഈ മുന്നേറ്റങ്ങൾ ഏറ്റവും അനിവാര്യമായ അടിത്തറയാണ്.

തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പങ്കും കമ്മ്യൂണിറ്റി കെയർ സെന്ററുകളും

കേരളത്തിലെ ത്രിതല പഞ്ചായത്ത് രാജ് സംവിധാനത്തിന് ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ ക്ഷേമത്തിൽ വലിയ പങ്കുവഹിക്കാൻ സാധിക്കും. ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിലും മുൻസിപ്പാലിറ്റികളിലും കോർപ്പറേഷനുകളിലും ട്രാൻസ് വ്യക്തികൾക്കായി പ്രത്യേക വ്യക്തിഗത ആനുകൂല്യ പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കാൻ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. വയോജനങ്ങളായ ട്രാൻസ് വ്യക്തികൾക്ക് പ്രത്യേക പെൻഷൻ പദ്ധതികളും കമ്മ്യൂണിറ്റി കെയർ സെന്ററുകളും ഒരുക്കുന്നത് അവരുടെ വാർദ്ധക്യകാല ജീവിതത്തെ കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമാക്കും.

കുടുംബശ്രീ എഡിഎസ്, സിഡിഎസ് തലങ്ങളിൽ ട്രാൻസ് വ്യക്തികൾക്ക് മതിയായ പ്രാതിനിധ്യം നൽകുന്നത് തദ്ദേശീയ തലത്തിലുള്ള ആസൂത്രണ പ്രക്രിയകളിൽ അവരുടെ ശബ്ദം എത്തിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ഓരോ വ്യക്തിയെയും കണ്ട് കണ്ടെത്തി അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് തത്സമയ പരിഹാരം കാണാൻ ഗ്രാമസഭകളിൽ പ്രത്യേക വേദികൾ ഒരുക്കേണ്ടതും അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

ഉപസംഹാരം

കേരളം പ്രഖ്യാപിച്ച ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ നയം ഒരു ദശാബ്ദം പിന്നിടുമ്പോൾ, അത് ഒരു വലിയ സാമൂഹിക നിശ്ശബ്ദതയെയാണ് തകർത്തെറിഞ്ഞത്. തെരുവുകളിലും റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിലും മാത്രം കണ്ടിരുന്ന ഒരു ജനത ഇന്ന് കലാലയങ്ങളിലും സർക്കാർ ഓഫീസുകളിലും കലാ-കായിക വേദികളിലും തങ്ങളുടെ വ്യക്തിത്വം ഉറക്കെ പ്രഖ്യാപിച്ച് തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നു.

എന്നാൽ ആശ്വാസത്തിന്റെ ഈ കണക്കുകൾക്കിടയിലും, ശസ്ത്രക്രിയാ ധനസഹായത്തിനായുള്ള വരികളും വാടകവീടുകൾക്കായി അലയുന്ന ജീവിതങ്ങളും ബാക്കിനിൽക്കുന്നുണ്ട്. വാഗ്ദാനങ്ങൾ വെറും കടലാസുകളിൽ ഒതുങ്ങാതെ, ഓരോ ട്രാൻസ് മനുഷ്യനും ഒരു സാധാരണ പൗരനെപ്പോലെ ഭയമില്ലാതെ ജീവിക്കാൻ സാധിക്കുന്ന സാമൂഹിക സുരക്ഷിതത്വം ഉറപ്പാക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ ഈ നയം അതിന്റെ യഥാർത്ഥ വിജയം കൈവരിക്കുകയുള്ളൂ.