കേരളത്തിലെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ: ദേശീയ സൂചികയിൽ ഒന്നാമതെത്തിയ കേരള മാതൃക

ഉള്ളടക്കം

ദേശീയ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ സൂചികയിലെ സുവർണ്ണ നേട്ടവും എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐ അംഗീകാരവും
‘നല്ല ഭക്ഷണം നാടിന്റെ അവകാശം’: വിപുലമായ കാമ്പയിൻ ലക്ഷ്യങ്ങൾ
ഓപ്പറേഷൻ മത്സ്യ: രാസമാലിന്യങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള അതിർത്തി കാവൽ
ഓപ്പറേഷൻ ഓയിൽ, ജാഗറി, ഷവർമ: തെരുവ് ഭക്ഷണശാലകളിലെ കർശന പരിശോധനകൾ
പച്ചമുട്ട മയോണൈസ് നിരോധനവും ഹെൽത്ത് കാർഡ് നിർബന്ധമാക്കലും
എൻ.എ.ബി.എൽ അക്രഡിറ്റഡ് ലാബുകളും മൊബൈൽ ഫുഡ് ടെസ്റ്റിംഗ് ശൃംഖലയും
കേരളത്തിലെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ നേരിടുന്ന ഘടനാപരമായ വെല്ലുവിളികളും പരിമിതികളും
ഇന്ത്യയ്ക്കും കേരളത്തിനുമുള്ള മാതൃകാപരമായ സ്വാധീനം
ഉപസംഹാരം
സ്രോതസ്സുകൾ

പൊതുജനാരോഗ്യ സംരക്ഷണത്തിലും ജീവിതനിലവാര സൂചികകളിലും രാജ്യത്തിന് തന്നെ എക്കാലവും മാതൃകയായി വർത്തിക്കുന്ന കേരളത്തിന്റെ തൊപ്പിയിൽ പുതിയൊരു പൊൻതൂവൽ കൂടി ചാർത്തപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. കേന്ദ്ര ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള ഫുഡ് സേഫ്റ്റി ആൻഡ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ (Food Safety and Standards Authority of India – FSSAI) പുറത്തുവിട്ട ദേശീയ സംസ്ഥാന ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ സൂചികയിൽ (State Food Safety Index – SFSI) വലിയ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ വിഭാഗത്തിൽ കേരളം ഒന്നാമതെത്തിയതോടെ കേരളത്തിലെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ദേശീയതലത്തിൽ വീണ്ടും ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ഗുണനിലവാരമുള്ള ശുദ്ധമായ ഭക്ഷണം ജനങ്ങളുടെ മൗലികാവകാശമാണെന്ന തിരിച്ചറിവോടെ സംസ്ഥാന ആരോഗ്യ വകുപ്പും ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ കമ്മീഷണറേറ്റും നടപ്പിലാക്കിയ വ്യവസ്ഥാപിത പരിഷ്കാരങ്ങൾക്കുള്ള ദേശീയ അംഗീകാരമാണ് ഈ നേട്ടം.

ഭക്ഷണ സംസ്കാരത്തിലും വിപണി രീതികളിലും കഴിഞ്ഞ ഒരു ദശകത്തിനിടെ ഉണ്ടായ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾക്കൊപ്പം ഉയർന്നുവന്ന ആരോഗ്യ വെല്ലുവിളികളെ ശാസ്ത്രീയമായി നേരിടാൻ കേരളത്തിന് സാധിച്ചു. റെസ്റ്റോറന്റുകൾ, തട്ടുകടകൾ, കാറ്ററിംഗ് സർവീസുകൾ, ബേക്കറികൾ എന്നിവയിലെ ശുചിത്വം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം ഇതര സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് എത്തുന്ന പഴം, പച്ചക്കറി, മത്സ്യം, ഭക്ഷ്യ എണ്ണകൾ എന്നിവയിലെ മാരകമായ രാസമാലിന്യങ്ങളും മായങ്ങളും തടയുന്നതിലും കർശനമായ നടപടികളാണ് സർക്കാർ കൈക്കൊണ്ടത്. പരിശോധനകൾ വെറുമൊരു റെയ്ഡിൽ ഒതുക്കാതെ, അത്യാധുനിക മൊബൈൽ ലാബുകളും എൻ.എ.ബി.എൽ (NABL) അക്രഡിറ്റേഷനുള്ള പരിശോധനാ കേന്ദ്രങ്ങളും സ്ഥാപിച്ച് ശാസ്ത്രീയമായ തെളിവുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിയമനടപടികൾ സ്വീകരിച്ചതാണ് കേരളത്തിന് തുണയായത്.

ഭക്ഷ്യവിഷബാധ മൂലമുള്ള അനിഷ്ട സംഭവങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാക്കാനും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ആശങ്കയില്ലാതെ പുറത്തുനിന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കാനുള്ള സുരക്ഷിത അന്തരീക്ഷം ഒരുക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ട് ആരംഭിച്ച ‘നല്ല ഭക്ഷണം നാടിന്റെ അവകാശം’ (Good Food is the Right of the Land) എന്ന ബൃഹത് കാമ്പയിൻ കേരളത്തിന്റെ തെരുവുകളിൽ വരുത്തിയ മാറ്റം ചെറുതല്ല. വിപണിയിലെ വ്യാജന്മാരെ പിടികൂടാൻ രൂപീകരിച്ച ഓപ്പറേഷൻ മത്സ്യ (Operation Matsya), ഓപ്പറേഷൻ ഓയിൽ (Operation Oil), ഓപ്പറേഷൻ ജാഗറി (Operation Jaggery) തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക പരിശോധനാ പദ്ധതികൾ ഭക്ഷ്യവിപണിയിലെ അധോലോക സംഘങ്ങൾക്ക് കനത്ത പ്രഹരമാണ് ഏൽപ്പിച്ചത്. ഉപഭോക്തൃ സംസ്കാരത്തിൽ അതീവ ജാഗ്രത പുലർത്തുന്ന മലയാളി സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യകരമായ ഒരു നാളെ ഉറപ്പാക്കുകയാണ് ഈ സമഗ്ര പദ്ധതികളുടെ ലക്ഷ്യം.

ദേശീയ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ സൂചികയിലെ സുവർണ്ണ നേട്ടവും എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐ അംഗീകാരവും

ന്യൂഡൽഹിയിലെ ഭാരത് മണ്ഡപത്തിൽ നടന്ന ഗ്ലോബൽ ഫുഡ് റെഗുലേറ്റേഴ്സ് ഉച്ചകോടിയിൽ (Global Food Regulators Summit – GFRS) കേന്ദ്ര ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രി ജഗത് പ്രകാശ് നദ്ദ പ്രകാശനം ചെയ്ത എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐയുടെ സംസ്ഥാന ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ സൂചികയിൽ കേരളം വലിയ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഒന്നാമതെത്തിയതായി പ്രസ്സ് ഇൻഫർമേഷൻ ബ്യൂറോ (PIB) ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചു. തമിഴ്‌നാട്, ജമ്മു കശ്മീർ എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളെ പിന്നിലാക്കിയാണ് കേരളം അഭിമാനകരമായ ഈ കിരീടം നിലനിർത്തിയത്. മാനവ വിഭവശേഷിയും സ്ഥാപനപരമായ ഡാറ്റയും (Human Resources and Institutional Data), ഭക്ഷ്യ പരിശോധനാ ശൃംഖല (Food Testing Infrastructure), പരിശീലനവും ബോധവൽക്കരണവും (Training and Capacity Building), ഉപഭോക്തൃ ശാക്തീകരണം (Consumer Empowerment) തുടങ്ങിയ കർശനമായ മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഈ റാങ്കിംഗ് നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നത്.

കേരളത്തിന്റെ ഈ ചരിത്ര വിജയത്തെ അഭിനന്ദിച്ചുകൊണ്ട് സംസ്ഥാന ആരോഗ്യ മന്ത്രി വീണാ ജോർജ്ജ് പ്രതികരിച്ചത്, കൂട്ടായ പരിശ്രമത്തിന്റെ ഫലമായാണ് തുടർച്ചയായ വർഷങ്ങളിൽ ഈ നേട്ടം കൈവരിക്കാൻ സാധിച്ചതെന്നാണ്. സംസ്ഥാനത്ത് നടപ്പിലാക്കിയ ചിട്ടയായ പ്രവർത്തനങ്ങളും അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനവുമാണ് ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ സൂചികയിൽ കേരളത്തെ ഒന്നാമതെത്തിച്ചതെന്ന് ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. പരിശോധനകളുടെ എണ്ണത്തിൽ മാത്രമല്ല, സാമ്പിളുകൾ വേഗത്തിൽ പരിശോധിച്ച് ഫലം ലഭ്യമാക്കുന്നതിലും കുറ്റക്കാർക്കെതിരെ ശിക്ഷാ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിലും സംസ്ഥാനം രാജ്യത്ത് മുൻപന്തിയിലെത്തി.

ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ നിയമം (Food Safety and Standards Act, 2006) താഴെത്തട്ടിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നതിൽ കേരളം കാണിച്ച മാതൃകാപരമായ ഇച്ഛാശക്തിയാണ് ഈ നേട്ടത്തിന് അടിത്തറ പാകിയത്. ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ മുതൽ കോർപ്പറേഷനുകൾ വരെയുള്ള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി ഏകോപിച്ച് ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നടത്തിയ നിരന്തര പരിശോധനകൾ സംസ്ഥാനത്തെ കാറ്ററിംഗ്, ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി മേഖലകളിൽ ഗുണപരമായ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. നിയമപരമായ ലൈസൻസുകളും രജിസ്ട്രേഷനുകളും എടുക്കുന്ന വ്യാപാരികളുടെ എണ്ണത്തിൽ കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷത്തിനിടെ 40 ശതമാനത്തിലധികം വർദ്ധനവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്.

‘നല്ല ഭക്ഷണം നാടിന്റെ അവകാശം’: വിപുലമായ കാമ്പയിൻ ലക്ഷ്യങ്ങൾ

ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ ഒരു ഔദ്യോഗിക ചുമതല എന്നതിലുപരി ഒരു ജനകീയ മുന്നേറ്റമായി മാറ്റുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ആരോഗ്യ വകുപ്പ് ‘നല്ല ഭക്ഷണം നാടിന്റെ അവകാശം’ എന്ന കാമ്പയിൻ ആവിഷ്കരിച്ചത്. സംസ്ഥാനത്തെ ഹോട്ടലുകൾ, റസ്റ്റോറന്റുകൾ, ബേക്കറികൾ, ജ്യൂസ് സ്റ്റാളുകൾ, തട്ടുകടകൾ എന്നിവയിലെല്ലാം കൃത്യമായ ശുചിത്വ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാനാണ് കാമ്പയിൻ മുൻഗണന നൽകിയത്. കേവലം പിഴ ചുമത്തലുകളിൽ ഒതുങ്ങാതെ, ഭക്ഷണശാലകളിലെ ജീവനക്കാർക്ക് ശുചിത്വ പരിശീലനം നൽകുന്നതിനും കാമ്പയിൻ ഊന്നൽ നൽകി.

ഭക്ഷണശാലകളുടെ അടുക്കളകളിൽ ശുദ്ധജലം മാത്രമേ പാചകത്തിനും കുടിക്കാനും ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്ന കർശന നിർദ്ദേശം മുന്നോട്ടുവെച്ചു. ഫിൽട്ടറേഷനും ആനുകാലിക ജല പരിശോധനകളും നിർബന്ധമാക്കി. പാചകത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന എണ്ണയുടെ ഗുണനിലവാരം, പാത്രങ്ങളുടെ വൃത്തി, മാലിന്യ സംസ്കരണ സംവിധാനങ്ങൾ, അടുക്കളയിലെ വായുസഞ്ചാരം എന്നിവയെല്ലാം പ്രത്യേക പരിശോധനാ പട്ടിക പ്രകാരം പരിശോധിക്കപ്പെട്ടു. നിയമലംഘനം കണ്ടെത്തുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ലൈസൻസ് സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്യാനും ഗുരുതരമായ വീഴ്ചകൾ വരുത്തുന്നവ അടച്ചുപൂട്ടാനും കാമ്പയിനിലൂടെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ കമ്മീഷണറേറ്റിന് സാധിച്ചു.

ഈ ജനകീയ കാമ്പയിന്റെ ഭാഗമായി പൊതുജനങ്ങൾക്ക് പരാതികൾ സമർപ്പിക്കാൻ പ്രത്യേക ടോൾ ഫ്രീ നമ്പറുകളും മൊബൈൽ ആപ്പുകളും പോർട്ടലുകളും പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കി. ഉപഭോക്താക്കൾ നൽകുന്ന പരാതികളിൽ 24 മുതൽ 48 മണിക്കൂറിനകം പ്രാദേശിക ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ ഓഫീസർമാർ നേരിട്ടെത്തി അന്വേഷണം നടത്തുകയും സാമ്പിളുകൾ ശേഖരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സംവിധാനം നിലവിൽ വന്നു. ഇത് ഭക്ഷണശാലകൾ നടത്തുന്ന വ്യാപാരികളിൽ വലിയ തോതിലുള്ള ഉത്തരവാദിത്തബോധം വളർത്താൻ കാരണമായി.

ഓപ്പറേഷൻ മത്സ്യ: രാസമാലിന്യങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള അതിർത്തി കാവൽ

കേരളീയരുടെ നിത്യജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭക്ഷ്യവിഭവമാണ് മത്സ്യം. എന്നാൽ കടൽക്ഷാമവും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യകതയും മുതലെടുത്ത് അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് മാരകമായ രാസവസ്തുക്കൾ കലർത്തിയ പഴകിയ മത്സ്യങ്ങൾ കേരളത്തിന്റെ വിപണികളിലേക്ക് വ്യാപകമായി ഒഴുകിയെത്താൻ തുടങ്ങി. ശവശരീരങ്ങൾ അഴുകാതെ സൂക്ഷിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഫോർമാലിൻ (Formalin), അമോണിയ (Ammonia) തുടങ്ങിയ മാരക വിഷാംശങ്ങളാണ് ഐസിന് പകരം മത്സ്യങ്ങളിൽ കലർത്തിയിരുന്നത്. ഈ മാരകമായ പ്രവണതയ്ക്ക് തടയിടാൻ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ വകുപ്പ് രൂപീകരിച്ചതാണ് ‘ഓപ്പറേഷൻ മത്സ്യ’ (Operation Matsya).

വാളയാർ, മീനാക്ഷിപുരം, ഗോവിന്ദാപുരം, അമരവിള തുടങ്ങിയ അതിർത്തി ചെക്ക്പോസ്റ്റുകളിൽ 24 മണിക്കൂറും പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രത്യേക നിരീക്ഷണ സ്ക്വാഡുകളെ വിന്യസിച്ചു. ഇൻസ്പെക്ഷൻ കിറ്റുകൾ ഉപയോഗിച്ച് മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ ഫോർമാലിൻ സാന്നിധ്യം തിരിച്ചറിയാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് സാധിച്ചു. സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫിഷറീസ് ടെക്നോളജി (ICAR-CIFT) വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ദ്രുത പരിശോധനാ കിറ്റുകളാണ് ഇതിനായി ഉപയോഗിച്ചത്. പരിശോധനയിൽ രാസവസ്തുക്കളുടെ സാന്നിധ്യം കണ്ടെത്തിയ ആയിരക്കണക്കിന് കിലോഗ്രാം മത്സ്യമാണ് അതിർത്തികളിൽ വെച്ചുതന്നെ പിടിച്ചെടുത്ത് നശിപ്പിച്ചത്.

സംസ്ഥാനത്തെ പ്രധാന മൊത്തവ്യാപാര ഫിഷ് ലാൻഡിംഗ് സെന്ററുകളിലും ചന്തകളിലും പുലർച്ചെ അപ്രതീക്ഷിത പരിശോധനകൾ നടത്തി. ഫിഷറീസ് വകുപ്പുമായി സംയുക്തമായി നടത്തിയ ഈ ഓപ്പറേഷനിലൂടെ ആയിരക്കണക്കിന് വ്യാപാരികൾക്ക് നോട്ടീസ് നൽകുകയും ലൈസൻസില്ലാത്ത വിതരണക്കാർക്കെതിരെ ക്രിമിനൽ കേസുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. കൃത്യമായ കോൾഡ് ചെയിൻ (Cold Chain) സംവിധാനങ്ങളില്ലാതെ വരുന്ന മീൻ ലോറികൾ പിടിച്ചെടുത്തത് തീരദേശ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾക്കും ശുദ്ധമായ മത്സ്യം വിൽക്കുന്ന സാധാരണ കച്ചവടക്കാർക്കും വലിയ ആശ്വാസമായി മാറി.

ഓപ്പറേഷൻ ഓയിൽ, ജാഗറി, ഷവർമ: തെരുവ് ഭക്ഷണശാലകളിലെ കർശന പരിശോധനകൾ

വെളിച്ചെണ്ണയുടെ നാടായ കേരളത്തിൽ വിപണിയിൽ എത്തുന്ന ബ്രാൻഡുകളിൽ ഭൂരിഭാഗവും മായം ചേർത്തതാണെന്ന കണ്ടെത്തലുകളാണ് ‘ഓപ്പറേഷൻ ഓയിൽ’ എന്ന കർശന പദ്ധതിക്ക് വഴിതുറന്നത്. വിലകുറഞ്ഞ പാം ഓയിലും മിനറൽ ഓയിലുകളും സൾഫർ കലർന്ന കൊപ്രയിൽ നിന്ന് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന രാസ എണ്ണകളും വെളിച്ചെണ്ണയെന്ന വ്യാജേന വിൽക്കുന്നത് തടയാൻ വിപുലമായ റെയ്ഡുകളാണ് നടന്നത്. ഒരു നിർമ്മാതാവിന് ഒരു ബ്രാൻഡ് എണ്ണ മാത്രമേ വിപണിയിലിറക്കാൻ അനുവാദമുള്ളൂ എന്നതടക്കമുള്ള സുപ്രധാന നിയന്ത്രണങ്ങൾ സർക്കാർ നടപ്പിലാക്കിയതായി ദി ഹിന്ദു വിശദീകരിച്ചു.

ഹോട്ടലുകളിലും തട്ടുകടകളിലും പലഹാരങ്ങൾ വറുക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച എണ്ണ വീണ്ടും വീണ്ടും തിളപ്പിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്നത് കാൻസറിന് കാരണമാകുന്ന വിഷാംശങ്ങൾ (Total Polar Compounds – TPC) സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഹാൻഡ്‌ഹെൽഡ് ടി.പി.സി മീറ്ററുകൾ (TPC Monitors) ഉപയോഗിച്ച് എണ്ണയുടെ ഗുണനിലവാരം പരിശോധിക്കാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് സാധിച്ചു. ഉപയോഗിച്ച എണ്ണ ശേഖരിച്ച് ബയോഡീസലാക്കി മാറ്റുന്ന റീ-പർപ്പസ് യൂസ്ഡ് കുക്കിംഗ് ഓയിൽ (RUCO) പദ്ധതി സംസ്ഥാനത്ത് വിജയകരമായി നടപ്പിലാക്കി.

ശർക്കരയിലെ കൃത്രിമ നിറങ്ങളും തുരിശും കണ്ടെത്താൻ ‘ഓപ്പറേഷൻ ജാഗറി’യും, മൺസൂൺ കാലത്തെ ജലജന്യ രോഗങ്ങൾ തടയാൻ ജൂസ് കടകളിൽ ‘ഓപ്പറേഷൻ ഹോളിഡേ’യും ആവിഷ്കരിച്ചു. ജ്യൂസുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഐസ് വ്യാവസായിക ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ളതാണോ ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ ശുദ്ധജലത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയതാണോ എന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ബ്ലൂ കളർ കോഡിംഗ് നിർബന്ധമാക്കി. ഫാസ്റ്റ് ഫുഡ് സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറിയ ഷവർമ കടകളിൽ താപനില നിയന്ത്രണങ്ങളും ചിക്കൻ ബേക്കിംഗ് മാനദണ്ഡങ്ങളും പാലിക്കാത്തതിനെതിരെ ‘ഓപ്പറേഷൻ ഷവർമ’ വഴി കർശന നിയമനടപടികൾ സ്വീകരിച്ചു.

പച്ചമുട്ട മയോണൈസ് നിരോധനവും ഹെൽത്ത് കാർഡ് നിർബന്ധമാക്കലും

കേരളത്തിലെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ രംഗത്ത് സമീപകാലത്തുണ്ടായ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയവും ധീരവുമായ തീരുമാനങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു പച്ചമുട്ട ഉപയോഗിച്ചുള്ള മയോണൈസ് നിർമ്മാണത്തിന് ഏർപ്പെടുത്തിയ സമ്പൂർണ്ണ നിരോധനം. ബ്രോയിലർ ചിക്കന്റെയും അറബിക് വിഭവങ്ങളുടെയും ഉപഭോഗം വർദ്ധിച്ചതോടെ ഷവർമ, അൽഫാം, കുഴിമന്തി തുടങ്ങിയ വിഭവങ്ങൾക്കൊപ്പം വിളമ്പിയിരുന്ന പ്രധാന സൈഡ് ഡിഷായിരുന്നു പച്ചമുട്ടയിൽ തീർത്ത മയോണൈസ്. എന്നാൽ കൃത്യമായ താപനിലയിൽ സൂക്ഷിക്കാത്തതും മുട്ടയുടെ തോടിലെ വിള്ളലിലൂടെ അകത്തുകടക്കുന്ന സാൽമൊണല്ല (Salmonella) ബാക്ടീരിയകളുടെ സാന്നിധ്യവും കാരണം സംസ്ഥാനത്ത് നിരവധി പേർക്ക് ഗുരുതരമായ ഭക്ഷ്യവിഷബാധയേൽക്കുകയും ഏതാനും ജീവനുകൾ നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

തുടർന്ന് വിദഗ്ദ്ധ സമിതിയുടെ റിപ്പോർട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ കമ്മീഷണറേറ്റ് പച്ചമുട്ട കൊണ്ടുള്ള മയോണൈസിന് പൂർണ്ണ നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തി ഉത്തരവിറക്കിയതായി ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഹോട്ടലുകളിലും കാറ്ററിംഗ് സ്ഥാപനങ്ങളിലും പാസ്ചറൈസ് ചെയ്ത മുട്ടകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ളതോ അല്ലെങ്കിൽ വെജിറ്റബിൾ അധിഷ്ഠിതമായി (സൂര്യകാന്തി എണ്ണയും പാലും സോയയും ചേർത്തുള്ള) നിർമ്മിച്ചതോ ആയ മയോണൈസ് മാത്രമേ വിളമ്പാവൂ എന്ന് വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. ഈ നിരോധനം തെലങ്കാനയും തമിഴ്‌നാടും ഉൾപ്പെടെയുള്ള അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങളും പിന്നീട് മാതൃകയാക്കി നടപ്പിലാക്കി.

ഭക്ഷണശാലകളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന ജീവനക്കാർക്ക് ആരോഗ്യ കാർഡ് (Health Card) നിർബന്ധമാക്കിയതാണ് മറ്റൊരു വിപ്ലവകരമായ മാറ്റം. ഭക്ഷണം പാചകം ചെയ്യുന്നവരും വിളമ്പുന്നവരും പകർച്ചവ്യാധികളോ ത്വക്ക് രോഗങ്ങളോ ടൈഫോയ്ഡ് തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങളോ ഇല്ലാത്തവരാണെന്ന് ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ ഓഫീസർമാർ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്ന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൈവശം വെക്കണമെന്ന് സർക്കാർ നിർദ്ദേശിച്ചതായി ദി ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ വ്യക്തമാക്കി. ടൈഫോയ്ഡ് വാക്സിൻ സ്വീകരിച്ചതിന്റെയും ശാരീരിക പരിശോധനകളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ നൽകുന്ന ഈ ഹെൽത്ത് കാർഡുകൾ ഇല്ലാത്ത തൊഴിലാളികളെ ജോലിക്കുവെക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് കനത്ത പിഴ ചുമത്താൻ ആരംഭിച്ചു.

ഭക്ഷണശാലകൾക്ക് എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐയുടെ ശുചിത്വ റേറ്റിംഗ് (Hygiene Rating) പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത് നിർബന്ധമാക്കി. മൂന്ന് സ്റ്റാറോ അതിനു മുകളിലോ റേറ്റിംഗുള്ള സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വിവരങ്ങൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് നേരിട്ട് അറിയാൻ സാധിക്കുന്നവിധം ക്യു.ആർ കോഡ് അടങ്ങിയ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ ഹോട്ടലുകളുടെ മുൻവാതിലിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇത് മികച്ച ശുചിത്വ സംസ്കാരം പുലർത്തുന്ന ഹോട്ടലുകൾക്ക് ബിസിനസ്സ് വർദ്ധനവുണ്ടാക്കാനും ശുചിത്വത്തിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഉപഭോക്താക്കളെ നഷ്ടപ്പെടാനും കാരണമായി.

എൻ.എ.ബി.എൽ അക്രഡിറ്റഡ് ലാബുകളും മൊബൈൽ ഫുഡ് ടെസ്റ്റിംഗ് ശൃംഖലയും

ഭക്ഷ്യ പരിശോധനകൾ കേവലം സംശയത്തിന്റെ പേരിൽ മാത്രം നടപടിയെടുക്കാതെ ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകളുടെ ബലത്തിൽ കോടതികളിൽ തെളിയിക്കപ്പെടണമെങ്കിൽ അത്യാധുനിക ലബോറട്ടറി ശൃംഖല അനിവാര്യമാണ്. കേരളത്തിന്റെ ഭക്ഷ്യപരിശോധനാ ചരിത്രത്തിൽ വലിയൊരു നാഴികക്കല്ലാണ് തലസ്ഥാനത്തെ ഗവൺമെന്റ് അനലിസ്റ്റ് ലബോറട്ടറി, എറണാകുളം റീജിയണൽ അനലിറ്റിക്കൽ ലാബ്, കോഴിക്കോട് റീജിയണൽ അനലിറ്റിക്കൽ ലാബ് എന്നിവയ്ക്ക് നാഷണൽ അക്രഡിറ്റേഷൻ ബോർഡ് ഫോർ ടെസ്റ്റിംഗ് ആൻഡ് കാലിബ്രേഷൻ ലബോറട്ടറീസിന്റെ (NABL) അന്താരാഷ്ട്ര അക്രഡിറ്റേഷൻ ലഭിച്ചത്. മൈക്രോബയോളജിക്കൽ ടെസ്റ്റിംഗ്, കെമിക്കൽ റെസിഡ്യൂ അനാലിസിസ്, കീടനാശിനി അംശങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ എന്നിവ ഇവിടെ കൃത്യതയോടെ നടത്താൻ സാധിക്കുന്നുവെന്ന് കേരള ഹെൽത്ത് പോർട്ടൽ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

സംസ്ഥാനത്തെ പതിനാല് ജില്ലകളിലും അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടെ സജ്ജീകരിച്ച ‘ഫുഡ് സേഫ്റ്റി ഓൺ വീൽസ്’ (Food Safety on Wheels – FSW) മൊബൈൽ ലബോറട്ടറികൾ സഞ്ചരിക്കുന്നുണ്ട്. പാൽ, വെളിച്ചെണ്ണ, വെള്ളം, തേൻ, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ എന്നിവയിലെ മായം നിമിഷങ്ങൾക്കകം തിരിച്ചറിയാൻ ഈ മൊബൈൽ ലാബുകൾക്ക് സാധിക്കും. സ്കൂളുകൾ, റെസിഡന്റ്സ് അസോസിയേഷനുകൾ, ചന്തകൾ, ഗ്രാമീണ മേളകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ തത്സമയം ഭക്ഷ്യസാമ്പിളുകൾ പരിശോധിക്കാൻ സാധാരണക്കാർക്ക് സൗജന്യമായോ നാമമാത്രമായ നിരക്കിലോ ഈ സൗകര്യം പ്രയോജനപ്പെടുത്താം.

കീടനാശിനി അംശങ്ങൾ പരിശോധിക്കുന്നതിനായി ഉയർന്ന റെസല്യൂഷനുള്ള ലിക്വിഡ് ക്രോമാറ്റോഗ്രാഫി (LC-MS/MS), ഗ്യാസ് ക്രോമാറ്റോഗ്രാഫി (GC-MS/MS) ഉപകരണങ്ങൾ സർക്കാർ ലാബുകളിൽ സ്ഥാപിച്ചു. പച്ചക്കറികളിലും പഴവർഗ്ഗങ്ങളിലും തളിക്കുന്ന ഓർഗാനോഫോസ്ഫേറ്റുകളും നിരോധിത കീടനാശിനികളും വളരെ നേർത്ത അളവിൽ പോലും കണ്ടെത്താൻ ഈ യന്ത്രങ്ങൾക്ക് കഴിയും. സാമ്പിൾ ശേഖരിച്ച് ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ഡിജിറ്റലായി എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്ത പരിശോധനാ ഫലങ്ങൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കും വ്യാപാരികൾക്കും ലഭ്യമാക്കുന്ന ഫുഡ് സേഫ്റ്റി കംപ്ലയൻസ് സിസ്റ്റം (FoSCoS) സംസ്ഥാനത്ത് പൂർണ്ണമായും സംയോജിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.

കേരളത്തിലെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ നേരിടുന്ന ഘടനാപരമായ വെല്ലുവിളികളും പരിമിതികളും

ശ്രദ്ധേയമായ നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിക്കുമ്പോഴും കേരളത്തിലെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ നേരിടുന്ന വെല്ലുവിളികൾ വിസ്മരിക്കാനാവില്ല. സംസ്ഥാനത്തെ ലക്ഷക്കണക്കിന് വരുന്ന ഭക്ഷണശാലകളെയും നിർമ്മാണ യൂണിറ്റുകളെയും നിരന്തരം പരിശോധിക്കാൻ ആവശ്യമായ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ (Food Safety Officers – FSO) അഭാവമാണ് പ്രധാന പ്രശ്നം. ഓരോ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ എന്ന നിലയിലാണ് ഘടനയെങ്കിലും പല സർക്കിളുകളിലും ഒഴിവുകൾ യഥാസമയം നികത്തപ്പെടാത്തത് നിലവിലെ ജീവനക്കാർക്ക് അമിത ജോലിഭാരം സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്.

മറ്റൊരു വെല്ലുവിളി ഉത്സവ സീസണുകളിലും വിവാഹ വിപണികളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന താത്കാലിക കാറ്ററിംഗ് യൂണിറ്റുകളുടെ നിയന്ത്രണമാണ്. വാണിജ്യപരമായ സമ്മർദ്ദം മൂലം ആവശ്യത്തിന് വെള്ളമോ തണുപ്പിക്കൽ സംവിധാനങ്ങളോ ഇല്ലാതെ വൻതോതിൽ ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുമ്പോൾ ഭക്ഷ്യവിഷബാധയ്ക്കുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിക്കുന്നു. ഹെൽത്ത് കാർഡ് പരിശോധനകളിൽ വ്യാജ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ നൽകുന്ന ചില ക്ലിനിക്കുകൾക്കെതിരെയും പരാതികൾ ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരത്തിലുള്ള വ്യാജന്മാർക്കെതിരെ ആരോഗ്യ വകുപ്പ് ക്രിമിനൽ നടപടികൾ കർശനമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

അതുപോലെ തന്നെ അതിർത്തി കടന്നെത്തുന്ന പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും പൂർണ്ണമായി പരിശോധിക്കാൻ നിലവിലെ ചെക്ക്പോസ്റ്റ് സംവിധാനങ്ങൾക്ക് പരിമിതികളുണ്ട്. ആയിരക്കണക്കിന് ചരക്കുവാഹനങ്ങൾ ദിവസേന കടന്നുപോകുമ്പോൾ റാൻഡം സാമ്പിളുകൾ മാത്രമേ പരിശോധിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുള്ളൂ. റെയിൽവേ പാഴ്സലുകൾ വഴിയും കൊറിയർ സർവീസുകൾ വഴിയും വിപണിയിലെത്തുന്ന മായം ചേർത്ത സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളും എണ്ണകളും കണ്ടെത്താൻ പ്രത്യേക സ്ക്വാഡുകളുടെ സേവനം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഇന്ത്യയ്ക്കും കേരളത്തിനുമുള്ള മാതൃകാപരമായ സ്വാധീനം

ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ പരിപാലനത്തിൽ കേരളം കാഴ്ചവെച്ച മുന്നേറ്റം മറ്റ് ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് മികച്ചൊരു മാതൃകയാണ് സമ്മാനിക്കുന്നത്. വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളും ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേരളത്തിന്റെ മൊബൈൽ ലാബ് ശൃംഖലയെയും ക്ലീൻ സ്ട്രീറ്റ് ഫുഡ് ഹബ്ബ് (Clean Street Food Hub) പദ്ധതികളെയും മാതൃകയാക്കാൻ താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. കോഴിക്കോട് ഭട്ട് റോഡ് ബീച്ചും തിരുവനന്തപുരം ശംഖുമുഖവും എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐയുടെ സർട്ടിഫൈഡ് ക്ലീൻ സ്ട്രീറ്റ് ഫുഡ് ഹബ്ബുകളായി മാറിയത് തെരുവ് ഭക്ഷണ സംസ്കാരത്തിന് പുതിയൊരു അന്തസ്സ് നൽകി.

കേരളത്തിന്റെ വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയ്ക്ക് ഈ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ മുന്നേറ്റം വലിയ കരുത്താണ് പകരുന്നത്. വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളും മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സഞ്ചാരികളും ദൈവത്തിന്റെ സ്വന്തം നാട്ടിലെത്തുമ്പോൾ ശുചിത്വമുള്ള തനത് വിഭവങ്ങൾ ആശങ്കകളില്ലാതെ ആസ്വദിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു എന്നത് ടൂറിസം വരുമാനത്തിൽ വലിയ വർദ്ധനവിന് വഴിയൊരുക്കുന്നു. ഹൈജീൻ റേറ്റിംഗ് ഉള്ള റസ്റ്റോറന്റുകൾ സഞ്ചാരികൾക്ക് ഗൂഗിൾ മാപ്പുകളിലും മറ്റ് ആപ്പുകളിലും എളുപ്പത്തിൽ കണ്ടെത്താനാകുന്നത് ആതിഥേയ മേഖലയ്ക്ക് ആഗോള നിലവാരം സമ്മാനിക്കുന്നു.

കൂടാതെ, സുരക്ഷിതമായ ഭക്ഷണം ജീവിതശൈലീ രോഗങ്ങളുടെയും കാൻസറിന്റെയും വ്യാപനം കുറയ്ക്കുന്നതിൽ ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കും. മായം ചേർത്ത എണ്ണകളും കൃത്രിമ രാസവസ്തുക്കളും നിരോധിക്കുന്നത് വഴി കരൾ രോഗങ്ങളും വൃക്കരോഗങ്ങളും ഒരു പരിധി വരെ തടയാൻ സാധിക്കും. സ്കൂൾ കുട്ടികൾക്കായി പ്രത്യേക ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ ക്ലബ്ബുകൾ ആരംഭിച്ച് അടുത്ത തലമുറയെ മായം തിരിച്ചറിയാൻ പ്രാപ്തരാക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ശാശ്വതമായ ആരോഗ്യ അവബോധം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ്.

ഉപസംഹാരം

ഭക്ഷണം കേവലം വിശപ്പടക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗം മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഒരു ജനതയുടെ ആരോഗ്യത്തിന്റെയും ആയുസ്സിന്റെയും അടിസ്ഥാന ശിലയാണ്. എഫ്.എസ്.എസ്.എ.ഐയുടെ ദേശീയ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ സൂചികയിൽ കേരളം കൈവരിച്ച തുടർച്ചയായ വിജയങ്ങൾ ഈ ബോധ്യത്തിന്റെ സാക്ഷ്യപത്രമാണ്. പരിശോധനകളിലെ സുതാര്യത, എൻ.എ.ബി.എൽ അക്രഡിറ്റഡ് ലബോറട്ടറികളുടെ ശാസ്ത്രീയ പിന്തുണ, അതിർത്തികളിലെ ജാഗ്രത, ജനകീയ കാമ്പയിനുകൾ എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് കേരളത്തെ രാജ്യത്തിന്റെ നെറുകയിൽ എത്തിച്ചത്.

വരും നാളുകളിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥ ക്ഷാമം പരിഹരിച്ചും, അത്യാധുനിക ഡിജിറ്റൽ ട്രാക്കിംഗ് സംവിധാനങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയും, ഭക്ഷ്യ സംസ്കരണ രംഗത്ത് കൂടുതൽ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചും ഈ മുന്നേറ്റം നിലനിർത്തേണ്ടതുണ്ട്. ശുചിത്വമുള്ള ഭക്ഷണം ഓരോ പൗരന്റെയും അവകാശമായി മാറുന്ന ഒരു നവകേരള നിർമ്മിതിയിലേക്ക് ഈ നേട്ടങ്ങൾ തീർച്ചയായും വെളിച്ചം വീശുന്നു.

കേരളത്തിലെ ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ വിപ്ലവവും ‘നല്ല ഭക്ഷണം നാടിന്റെ അവകാശം’ കാമ്പയിനും: ദേശീയ സൂചികയിലെ സുവർണ്ണ നേട്ടം