ഉള്ളടക്കം
- 1. ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്ക്: വിഭാവനം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, കിഫ്ബി നിക്ഷേപം
- 2. അന്താരാഷ്ട്ര പങ്കാളിത്തങ്ങളും ഗവേഷണ ക്ലസ്റ്ററുകളും
- 3. ഡി.യു.കെ (DUK): ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഡിജിറ്റൽ സർവ്വകലാശാലാ വിപ്ലവം
- 4. നാല് തീമാറ്റിക് ഗവേഷണ ക്ലസ്റ്ററുകളും ഫോക്കസ് ഏരിയകളും
- 5. ബ്രെയിൻ ഡ്രെയിനിനെതിരെയുള്ള പ്രതിരോധവും ഡീപ്ടെക് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളും
- 6. വെല്ലുവിളികളും അക്കാദമിക് സ്വയംഭരണത്തിലെ തടസ്സങ്ങളും
- 7. ഇന്ത്യയ്ക്കും കേരളത്തിനും മുന്നിലുള്ള സാധ്യതകളും നയപരമായ ശുപാർശകളും
- ഉപസംഹാരം
- സ്രോതസ്സുകൾ
പരമ്പരാഗത വിവരസാങ്കേതികവിദ്യാ സേവനങ്ങളിൽ (IT Services) നിന്ന് ആഗോള വിജ്ഞാന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ അമരത്തേക്ക് കുതിച്ചുയരാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്ന കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ ചുവടുവെപ്പാണ് തിരുവനന്തപുരം ടെക്നോസിറ്റിയിൽ (Technopark Phase IV) സജ്ജമാകുന്ന ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്ക് (Digital Science Park, Thiruvananthapuram). ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ മൂന്നാം തലമുറ ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്കായി വിഭാവനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ 1,515 കോടി രൂപയുടെ ബൃഹദ് പദ്ധതി, കേരള ഡിജിറ്റൽ സർവ്വകലാശാലയുമായി (Digital University of Kerala – DUK) സംയോജിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു മൾട്ടിഡിസിപ്ലിനറി ഇന്നൊവേഷൻ ക്ലസ്റ്ററാണ്. നിർമ്മിതബുദ്ധി (Artificial Intelligence), റോബോട്ടിക്സ്, അഡ്വാൻസ്ഡ് മൈക്രോഇലക്ട്രോണിക്സ്, സെമികണ്ടക്ടർ ചിപ്പ് ഡിസൈൻ (Semiconductor VLSI), ക്വാണ്ടം കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്, സ്മാർട്ട് മെറ്റീരിയലുകൾ എന്നിവയിൽ ലോകോത്തര ഗവേഷണവും വ്യവസായ സംരംഭങ്ങളും ഒരുകുടക്കീഴിൽ കൊണ്ടുവരികയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം.
കേരളത്തിന്റെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ രംഗം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധിയായ യുവ പ്രതിഭകളുടെ വിദേശത്തേക്കുള്ള കൊഴിഞ്ഞുപോക്കിന് (Brain Drain) പ്രായോഗികമായ പരിഹാരം കാണാൻ ഈ അക്കാദമിക്-ഇൻഡസ്ട്രി സംയോജനത്തിന് സാധിക്കും. കേവലം തിയറി പരീക്ഷകൾക്കും ബിരുദ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾക്കും അപ്പുറം, വ്യവസായശാലകൾക്ക് ആവശ്യമായ ലൈവ് പ്രൊജക്റ്റുകളിലും ഉൽപ്പന്ന വികസനത്തിലും എം.ടെക്, പിഎച്ച്.ഡി ഗവേഷകരെ നേരിട്ട് പങ്കാളികളാക്കുന്ന നൂതന സംസ്കാരത്തിനാണ് ഡി.യു.കെ അടിത്തറയിടുന്നത്. അന്താരാഷ്ട്ര ടെക് ഭീമന്മാരായ എ.ആർ.എം (ARM), എൻവിഡിയ (NVIDIA) എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം ഓക്സ്ഫോർഡ്, മാഞ്ചസ്റ്റർ, എഡിൻബറോ തുടങ്ങിയ ലോകപ്രശസ്ത സർവ്വകലാശാലകളുമായി നേരിട്ട് ഗവേഷണ ധാരണാപത്രങ്ങൾ ഒപ്പുവെച്ചത് കേരളത്തിന്റെ അക്കാദമിക് യശസ്സ് ആഗോളതലത്തിൽ ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.
കിഫ്ബിയുടെ (KIIFB) സാമ്പത്തികാനുമതി പൂർണ്ണമായി ലഭ്യമാവുകയും പ്രധാന കെട്ടിട സമുച്ചയങ്ങളുടെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അതിവേഗം പുരോഗമിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ടെക്നോസിറ്റിയിലെ ഈ വിജ്ഞാന വിപ്ലവം കേരളത്തിന്റെ വ്യാവസായിക ഭൂപടത്തെ മാറ്റിമറിക്കാൻ പോന്നതാണ്. നാലാം വ്യാവസായിക വിപ്ലവത്തിന് (Industry 4.0) കേരളത്തെ സജ്ജമാക്കുന്നതിൽ ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്കിന്റെ പങ്കും, സെമികണ്ടക്ടർ-ഡീപ്ടെക് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് ഇത് നൽകുന്ന ഉത്തേജനവും, മലയാളി എൻജിനീയറിംഗ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് മുന്നിൽ തുറക്കപ്പെടുന്ന തൊഴിൽ ചക്രവാളങ്ങളും സമഗ്രമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
1. ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്ക്: വിഭാവനം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, കിഫ്ബി നിക്ഷേപം
പള്ളിപ്പുറം ടെക്നോസിറ്റിയിലെ 13.93 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്കിന്റെ തറക്കല്ലിടൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയാണ് നിർവ്വഹിച്ചത്. പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ട നിർമ്മാണത്തിനായി സംസ്ഥാന സർക്കാർ 200 കോടി രൂപ നേരിട്ട് അനുവദിക്കുകയും, ബാക്കി തുക കിഫ്ബി വഴിയും വ്യവസായ പങ്കാളികളുടെ നിക്ഷേപത്തിലൂടെയും സമാഹരിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ (The Times of India Latest Report) 2026 സെപ്റ്റംബറിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതനുസരിച്ച്, കിഫ്ബിയുടെ അന്തിമ സാമ്പത്തിക അനുമതി ലഭ്യമായതോടെ ടെക്നോസിറ്റിയിലെ പ്രധാന കാമ്പസ് കെട്ടിടങ്ങളുടെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അതിവേഗത്തിൽ ആരംഭിച്ചിരിക്കുകയാണ്. രണ്ടു ബ്ലോക്കുകളിലായി പത്തു ലക്ഷം ചതുരശ്ര അടി വിസ്തൃതിയിലാണ് പാർക്കിന്റെ പ്രധാന റിസർച്ച് ടവറുകൾ ഉയരുന്നത്.
ദി ഹിന്ദു (The Hindu National Report) വ്യക്തമാക്കുന്നത് അനുസരിച്ച്, അത്യാധുനിക ക്ലീൻറൂമുകൾ (Cleanrooms), മെറ്റീരിയൽ കാരക്ടറൈസേഷൻ ഫെസിലിറ്റി (Material Characterisation Facility), ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സെൻസർ ലാബുകൾ, അൺകൺവെൻഷണൽ കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് സെന്റർ, ആർ.എഫ് വയർലെസ്സ് ടെസ്റ്റിംഗ് ലാബുകൾ, ഹൈ-എൻഡ് ഡാറ്റാ സെന്റർ എന്നിവയാണ് ഈ സമുച്ചയത്തിൽ ഒരുങ്ങുന്നത്. പ്രധാന കെട്ടിടങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ ടെക്നോസിറ്റിയിലെ കബനി കെട്ടിടത്തിലുള്ള 15,000 ചതുരശ്ര അടി വിസ്തൃതിയിലുള്ള ഇടക്കാല കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നാണ് പ്രാരംഭ ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിജയകരമായി ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത്.
നിർമ്മാണ പദ്ധതി പ്രകാരം ആദ്യഘട്ടത്തിൽ രണ്ട് പ്രധാന ബ്ലോക്കുകളാണ് ടെക്നോസിറ്റിയിൽ ഉയരുന്നത്. ഒന്നരലക്ഷം ചതുരശ്ര അടി വിസ്തൃതിയുള്ള അഞ്ചുനിലകളുള്ള ആദ്യ ബ്ലോക്കിൽ എക്സലൻസ് സെന്ററുകൾ, ഹൈ-ടെക് റിസർച്ച് ലാബുകൾ, ഡിജിറ്റൽ ഇൻകുബേഷൻ സെന്ററുകൾ എന്നിവ പ്രവർത്തിക്കും. രണ്ടാമത്തെ ബ്ലോക്കിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് വിഭാഗങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ എക്സ്പീരിയൻസ് സെന്ററുമാണ് സജ്ജീകരിക്കുന്നത്. പൂർണ്ണമായും ഹരിത കാമ്പസ് (Green Campus) മാതൃകയിൽ സോളാർ മേൽക്കൂരകളും, മഴവെള്ള സംഭരണികളും, കാമ്പസിനുള്ളിലെ ഇലക്ട്രിക് വാഹന ഗതാഗതവും സമന്വയിപ്പിച്ചാണ് ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്ക് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ദേശീയപാത 66-നോട് ചേർന്നുള്ള പള്ളിപ്പുറത്തിന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം ബെംഗളൂരു, ചെന്നൈ വ്യവസായ ഇടനാഴികളുമായി വേഗത്തിൽ ബന്ധപ്പെടാൻ കമ്പനികൾക്ക് സൗകര്യമൊരുക്കുന്നു. ടെക്നോപാർക്കിന്റെ ആദ്യ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങൾ കേരളത്തിന് നൽകിയ ഐ.ടി സർവീസ് മേധാവിത്വത്തെ നാലാം ഘട്ടമായ ടെക്നോസിറ്റിയിലൂടെ പ്രൊഡക്റ്റ് എഞ്ചിനീയറിംഗിലേക്കും ഗ്ലോബൽ കാപ്പബിലിറ്റി സെന്ററുകളിലേക്കും (GCC) ഉയർത്താനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
2. അന്താരാഷ്ട്ര പങ്കാളിത്തങ്ങളും ഗവേഷണ ക്ലസ്റ്ററുകളും
ലോകോത്തര അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങളെയും ചിപ്പ് ഡിസൈനിംഗ് ഭീമന്മാരെയും ഒരൊറ്റ പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ അണിനിരത്താൻ കഴിഞ്ഞു എന്നതാണ് ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്കിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സവിശേഷത. ലോകത്തെ മുൻനിര സെമികണ്ടക്ടർ ഐ.പി ആർക്കിടെക്ചർ കമ്പനിയായ യുകെയിലെ എ.ആർ.എം (ARM), ഡിജിറ്റൽ സർവ്വകലാശാലയുമായി ചേർന്ന് അക്കാദമിക്, റിസർച്ച് പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി പ്രത്യേക കരാർ ഒപ്പുവെച്ചിട്ടുണ്ട്.
സർഫസസ് റിപ്പോർട്ടർ (Surfaces Reporter Analysis) ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതുപോലെ, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് പ്രോസസറുകൾ, അനലോഗ് മിക്സഡ് സിഗ്നൽ സിസ്റ്റംസ്, വി.എൽ.എസ്.ഐ (VLSI) ചിപ്പ് ഡിസൈൻ എന്നിവയ്ക്കായി ‘എക്സലൻസ് സെന്റർ’ (Centre of Excellence in Processor Design) ഇവിടെ സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. നിർമ്മിതബുദ്ധി ഹാർഡ്വെയർ രംഗത്തെ ആഗോള അതികായരായ എൻവിഡിയയുമായി (NVIDIA) സഹകരിച്ച് റെസ്പോൺസിബിൾ എ.ഐ ഗവേഷണങ്ങൾക്കും തുടക്കം കുറിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കൂടാതെ, യു.കെയിലെ പ്രശസ്തമായ മാഞ്ചസ്റ്റർ സർവ്വകലാശാല, ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവ്വകലാശാല, എഡിൻബറോ സർവ്വകലാശാല എന്നിവ ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്കിന്റെ വികസനത്തിൽ അക്കാദമിക് പങ്കാളികളായി ഒപ്പുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. ഗ്രാഫീൻ അടക്കമുള്ള ദ്വിമാന പദാർത്ഥങ്ങളുടെ (2D Materials) ഗവേഷണത്തിൽ നോബൽ സമ്മാനം നേടിയ മാഞ്ചസ്റ്റർ സർവ്വകലാശാലയുമായുള്ള പങ്കാളിത്തം വഴി, ഇന്ത്യ ഇന്നൊവേഷൻ സെന്റർ ഫോർ ഗ്രാഫീൻ (IICG) പദ്ധതിയുമായി ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്കിനെ ഫലപ്രദമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ സാധിച്ചിരിക്കുന്നു. യുകെയിലെയും യൂറോപ്പിലെയും പ്രമുഖ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി തത്സമയം വലിയ ഡാറ്റകൾ പങ്കുവെക്കുന്നതിനായി അൾട്രാ-ഹൈ-സ്പീഡ് നാഷണൽ നോളജ് നെറ്റ്വർക്ക് (NKN) കണക്റ്റിവിറ്റിയും കാമ്പസിൽ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.
പ്രത്യേകിച്ച്, ഓപ്പൺ സോഴ്സ് പ്രോസസർ ആർക്കിടെക്ചറായ റിസ്ക്-വി (RISC-V), എ.ആർ.എം ചിപ്പ് ആർക്കിടെക്ചർ എന്നിവയിൽ ലോകോത്തര ഹാൻഡ്സ്-ഓൺ പരിശീലനം മലയാളി വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ലഭ്യമാക്കാൻ ഈ അക്കാദമിക് പങ്കാളിത്തം വഴിയൊരുക്കുന്നു. എൻവിഡിയയുമായുള്ള പങ്കാളിത്തത്തിലൂടെ അത്യാധുനിക ഗ്രാഫിക്സ് പ്രോസസിംഗ് യൂണിറ്റുകൾ (High-Performance GPU Clusters) കാമ്പസിൽ സജ്ജീകരിക്കുന്നതോടെ, മലയാളം നാച്ചുറൽ ലാംഗ്വേജ് പ്രോസസ്സിംഗ് (Malayalam NLP), കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന പ്രവചനങ്ങൾ, ഡിസാസ്റ്റർ മാനേജ്മെന്റ് സിമുലേഷനുകൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൂപ്പർ കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ശേഷി കേരളത്തിന് സ്വന്തമാകും. ഓക്സ്ഫോർഡ് സർവ്വകലാശാലയുമായി സഹകരിച്ച് മനുഷ്യശരീരത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കമ്പ്യൂട്ടറിൽ പുനർനിർമ്മിക്കുന്ന ‘ഡിജിറ്റൽ ട്വിൻ’ (Biomedical Digital Twin) ഗവേഷണങ്ങളും പാർക്കിൽ ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
3. ഡി.യു.കെ (DUK): ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഡിജിറ്റൽ സർവ്വകലാശാലാ വിപ്ലവം
2000-ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് സ്ഥാപിതമായ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി ആൻഡ് മാനേജ്മെന്റ് കേരളയെ (IIITM-K) സംസ്ഥാന സർക്കാർ ഒരു ഓർഡിനൻസിലൂടെ സർവ്വകലാശാലയായി ഉയർത്തിയതോടെയാണ് കേരള ഡിജിറ്റൽ സർവ്വകലാശാല (Digital University of Kerala) യാഥാർത്ഥ്യമാകുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യകൾക്ക് മാത്രമായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ പൊതു സർവ്വകലാശാലയാണിത്.
ഇന്ത്യൻ ബിസിനസ് ടൈംസ് (Indian Business Times) വ്യക്തമാക്കുന്നത് അനുസരിച്ച്, പാരമ്പര്യമായി എൻജിനീയറിംഗ് കോളേജുകളിൽ പഠിപ്പിക്കുന്ന പതിവ് സിലബസുകളിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ സൂപ്പർ-സ്പെഷ്യലൈസ്ഡ് കോഴ്സുകളാണ് ഡി.യു.കെ നൽകുന്നത്. എ.ഐ ഹാർഡ്വെയർ (AI Hardware), സൈബർ സെക്യൂരിറ്റി എൻജിനീയറിംഗ്, സൈബർ-ഫിസിക്കൽ സിസ്റ്റംസ്, ഇക്കോളജിക്കൽ ഇൻഫോർമാറ്റിക്സ്, കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ സോഷ്യൽ സയൻസ് എന്നിവയിലാണ് ഇവിടെ എം.ടെക്, എം.എസ്.സി, പിഎച്ച്.ഡി പ്രോഗ്രാമുകൾ നടത്തുന്നത്.
ക്ലാസ്സ് മുറികളിലെ പരീക്ഷാ മാർക്കിനേക്കാൾ പേറ്റന്റുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിനും, അന്താരാഷ്ട്ര ജേണലുകളിൽ പ്രബന്ധങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിനും, ഇൻഡസ്ട്രി പ്രോബ്ലം സോൾവിംഗിനുമാണ് സർവ്വകലാശാല ഊന്നൽ നൽകുന്നത്. വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഒന്നാം സെമസ്റ്റർ മുതൽ തന്നെ ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്കിലെ റിസർച്ച് ലാബുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കാനും, ലൈവ് പ്രൊജക്റ്റുകളിൽ പങ്കാളികളായി പ്രതിമാസ സ്റ്റൈപ്പന്റോടെ ഗവേഷണം നടത്താനും സാധിക്കുന്നു. ഇത് മലയാളി വിദ്യാർത്ഥികളുടെ തൊഴിൽക്ഷമതയെ ആഗോള നിലവാരത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നു.
സ്കൂൾ ഓഫ് കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് & എൻജിനീയറിംഗ്, സ്കൂൾ ഓഫ് ഇലക്ട്രോണിക് സിസ്റ്റംസ് & ഓട്ടോമേഷൻ, സ്കൂൾ ഓഫ് ഡിജിറ്റൽ സയൻസസ്, സ്കൂൾ ഓഫ് ഇൻഫോർമാറ്റിക്സ്, സ്കൂൾ ഓഫ് ഡിജിറ്റൽ ഹ്യുമാനിറ്റീസ് എന്നിങ്ങനെ അഞ്ച് പ്രത്യേക സ്കൂളുകളിലൂടെയാണ് ഡി.യു.കെ അക്കാദമിക് പ്രവർത്തനങ്ങൾ വികേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഗൂഗിൾ, ഇന്റൽ, ക്വാൽകോം, ഐ.ബി.എം തുടങ്ങിയ മുൻനിര ടെക് കമ്പനികളിൽ നിന്നുള്ള ആഗോള വിദഗ്ദ്ധരെ വിസിറ്റിംഗ് പ്രൊഫസർമാരായി നിയമിച്ചുകൊണ്ട് അക്കാദമിക് ക്ലാസുകൾക്ക് ആഗോള നിലവാരം ഉറപ്പാക്കുന്നു. തിയറി പരീക്ഷകളിലെ റാങ്കുകൾക്കപ്പുറം യഥാർത്ഥ വ്യവസായശാലകളിലെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് സോഫ്റ്റ്വെയർ-ഹാർഡ്വെയർ സൊല്യൂഷനുകൾ കണ്ടെത്തുന്നതിനാണ് എം.ടെക് പ്രോജക്റ്റുകളിൽ മുൻഗണന നൽകുന്നത്.
ഗവേഷകരെ ആകർഷിക്കുന്നതിനായി ‘ഡിജിറ്റൽ റിസർച്ച് ഫെലോഷിപ്പ്’ (DUK Digital Fellowship) പദ്ധതിയും സർവ്വകലാശാല നടപ്പിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന ഫുൾ-ടൈം പിഎച്ച്.ഡി വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രതിമാസം 40,000 മുതൽ 50,000 രൂപ വരെ സ്റ്റൈപ്പന്റ് നൽകിക്കൊണ്ട് സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകളില്ലാതെ മുഴുവൻ സമയവും ഡീപ്ടെക് കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളിൽ മുഴുകാൻ അവസരമൊരുക്കുന്നു. വ്യാവസായിക കമ്പനികളുടെ സ്പോൺസർഷിപ്പോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇൻഡസ്ട്രി-ഡോക്ടറൽ പ്രോഗ്രാമുകളിലൂടെ (Industrial PhD), ഗവേഷണ ഫലങ്ങൾ അപ്പപ്പോൾ തന്നെ വാണിജ്യ ഉൽപ്പന്നങ്ങളാക്കി മാറ്റാൻ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സാധിക്കുന്നു.
4. നാല് തീമാറ്റിക് ഗവേഷണ ക്ലസ്റ്ററുകളും ഫോക്കസ് ഏരിയകളും
നാലാം വ്യാവസായിക വിപ്ലവത്തിന്റെ വിവിധ വശങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നതിനായി ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്കിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ നാല് സുപ്രധാന തീമാറ്റിക് ക്ലസ്റ്ററുകളായാണ് (Thematic Clusters) ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്:
- ഇലക്ട്രോണിക് സിസ്റ്റം ഡിസൈൻ & വി.എൽ.എസ്.ഐ (Electronic System Design & VLSI): സെമികണ്ടക്ടർ ചിപ്പുകളുടെ രൂപകൽപ്പന, അനലോഗ് മിക്സഡ് സിഗ്നലുകൾ, എ.ഐ ആക്സിലറേറ്റർ പ്രോസസറുകൾ, ലോ-പവർ ചിപ്പ് ഡിസൈനുകൾ എന്നിവയിലാണ് ഈ ക്ലസ്റ്റർ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ സെമികണ്ടക്ടർ മിഷന്റെ (India Semiconductor Mission – ISM) ഭാഗമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ ഇത് കേരളത്തെ സജ്ജമാക്കുന്നു.
- നിർമ്മിതബുദ്ധിയും റോബോട്ടിക്സും (AI & Robotics): ഓട്ടോണമസ് ഡ്രോണുകൾ, മെഡിക്കൽ സർജിക്കൽ റോബോട്ടുകൾ, ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ഓട്ടോമേഷൻ സിസ്റ്റങ്ങൾ, ജനറേറ്റീവ് എ.ഐ മോഡലുകൾ എന്നിവയുടെ വികസനം. സുരക്ഷിതവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതുമായ നിർമ്മിതബുദ്ധി (Responsible AI) വികസിപ്പിക്കാൻ എൻവിഡിയ ലാബുകൾ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
- ഡിജിറ്റൽ ഹെൽത്തും ബയോമെഡിക്കൽ എൻജിനീയറിംഗും (Digital Health): ശ്രീചിത്ര തിരുനാൾ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുമായി (SCTIMST) ചേർന്ന് പോർട്ടബിൾ ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് ടൂളുകൾ, എ.ഐ അധിഷ്ഠിത മെഡിക്കൽ ഇമേജിംഗ്, ജീനോമിക് ഡാറ്റാ അനലിറ്റിക്സ്, സ്മാർട്ട് ഹെൽത്ത് ഇംപ്ലാന്റുകൾ എന്നിവ വികസിപ്പിക്കുന്നു.
- സ്മാർട്ട് മെറ്റീരിയലുകളും സുസ്ഥിര ഊർജ്ജവും (Smart Materials & Clean Energy): ഗ്രാഫീൻ അധിഷ്ഠിത സൂപ്പർകപ്പാസിറ്ററുകൾ, ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾക്കായുള്ള ലിഥിയം-അയൺ ബാറ്ററികളുടെ മെച്ചപ്പെട്ട ഘടന, ബയോ-സെൻസറുകൾ, കാർബൺ ക്യാപ്ചർ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവയുടെ പരീക്ഷണശാലകൾ.
ഇതോടൊപ്പം ക്വാണ്ടം കമ്പ്യൂട്ടിംഗും സൈബർ സുരക്ഷയും (Quantum Computing & Cyber Security) കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന പ്രത്യേക ഉപ-വിഭാഗവും പാർക്കിൽ സജ്ജമാണ്. ഭാവിയുടെ വലിയ സൈബർ ഭീഷണിയായ ക്വാണ്ടം ഡീക്രിപ്ഷനെ പ്രതിരോധിക്കുന്ന പോസ്റ്റ്-ക്വാണ്ടം ക്രിപ്റ്റോഗ്രഫി (Post-Quantum Cryptography) അൽഗോരിതങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാൻ ഗവേഷകർ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ബാങ്കിംഗ് ഇടപാടുകൾ, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ലാൻഡ് റെക്കോർഡുകളുടെ ഭദ്രത ഉറപ്പാക്കുന്ന ‘എന്റെ ഭൂമി’ പോർട്ടൽ, ഊർജ്ജ ഗ്രിഡുകൾ, ആശുപത്രി ശൃംഖലകൾ എന്നിവയെ ആധുനിക റാൻസംവെയർ ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാനുള്ള സുരക്ഷാ കവചങ്ങൾ ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്കിൽ രൂപപ്പെടുന്നു.
കൂടാതെ, ഡി.യു.കെയിലെ സ്കൂൾ ഓഫ് ഇൻഫോർമാറ്റിക്സിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണത്തിനും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന പഠനങ്ങൾക്കുമായി ‘ഇക്കോളജിക്കൽ ഇൻഫോർമാറ്റിക്സ്’ (Ecological Informatics) പദ്ധതികൾ വികസിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഐ.എസ്.ആർ.ഒയുടെ വിദൂരസംവേദന ഉപഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഡാറ്റയും എ.ഐ സെൻസറുകളും സംയോജിപ്പിച്ച് ഉരുൾപൊട്ടൽ സാധ്യതകൾ മുൻകൂട്ടി പ്രവചിക്കാനും, വനങ്ങളിലെ മനുഷ്യ-വന്യജീവി സംഘർഷങ്ങൾ തത്സമയം നിരീക്ഷിക്കാനും ഈ സംവിധാനത്തിലൂടെ സാധിക്കുന്നു.
5. ബ്രെയിൻ ഡ്രെയിനിനെതിരെയുള്ള പ്രതിരോധവും ഡീപ്ടെക് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളും
കേരളത്തിൽ നിന്ന് പഠിച്ചിറങ്ങുന്ന മിടുക്കരായ പതിനായിരക്കണക്കിന് എൻജിനീയറിംഗ് ബിരുദധാരികൾ മികച്ച ജോലിസാധ്യതകൾ തേടി ബെംഗളൂരുവിലേക്കും ഹൈദരാബാദിലേക്കും യൂറോപ്പിലേക്കും അമേരിക്കയിലേക്കും കുടിയേറുന്നത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വികസനത്തിന് വലിയ തിരിച്ചടിയാണ്. ഇതിന് പ്രധാന കാരണം സോഫ്റ്റ്വെയർ കോഡിംഗിനപ്പുറം ചിപ്പ് ഡിസൈനിംഗിലോ അഡ്വാൻസ്ഡ് ഹാർഡ്വെയർ ഗവേഷണങ്ങളിലോ ഉയർന്ന ശമ്പളം നൽകുന്ന ആഗോള കമ്പനികൾ കേരളത്തിൽ കുറവായിരുന്നു എന്നതാണ്.
ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ മുൻ റിപ്പോർട്ടുകൾ (TOI Technocity Analysis) വ്യക്തമാക്കുന്നത് അനുസരിച്ച്, ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്ക് പൂർണ്ണതോതിൽ സജ്ജമാകുന്നതോടെ ടാറ്റാ കൺസൾട്ടൻസി സർവീസസിന്റെ (TCS Digital Hub) വൻകിട കാമ്പസും ടാറ്റാ എൽക്സിയുടെ ഓട്ടോമോട്ടീവ് ഡിസൈൻ സെന്ററും ടെക്നോസിറ്റിയിൽ പൂർണ്ണ സജ്ജമാകും. ഇത് പതിനായിരക്കണക്കിന് പുതിയ ഹൈ-ടെക് തൊഴിലവസരങ്ങളാണ് തലസ്ഥാന നഗരിയിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
കൂടാതെ, ഡി.യു.കെയിലെ ഗവേഷകർക്കും പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും സ്വന്തമായി ഡീപ്ടെക് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ (DeepTech Startups) ആരംഭിക്കുന്നതിനായി പ്രത്യേക വെഞ്ചർ ഫണ്ടിംഗും പ്രീ-ഇൻകുബേഷൻ ലാബുകളും പാർക്കിൽ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് സ്വന്തം പേറ്റന്റുകൾ വാണിജ്യവൽക്കരിക്കാനും (Technology Commercialization), സീഡ് ഫണ്ട് സ്വരൂപിക്കാനും സർവ്വകലാശാല നേരിട്ട് സൗകര്യമൊരുക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ കേരളത്തിലെ എൻജിനീയറിംഗ് പ്രതിഭകൾക്ക് സ്വന്തം നാട്ടിൽ തന്നെ ലക്ഷങ്ങൾ ശമ്പളമുള്ള കരിയർ കണ്ടെത്താൻ സാധിക്കുന്നു.
കൊച്ചിയിലെ മേക്കർ വില്ലേജ് (Maker Village Kochi), കേരള സ്റ്റാർട്ടപ്പ് മിഷൻ (KSUM) എന്നിവയുമായി ചേർന്ന് തിരുവനന്തപുരം-കൊച്ചി ഡീപ്ടെക് ഇന്നൊവേഷൻ കോറിഡോർ (DeepTech Innovation Corridor) സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് മറ്റൊരു ലക്ഷ്യം. ഇലക്ട്രോണിക്സ് ഹാർഡ്വെയറുകളിൽ സ്വന്തം കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ നടത്തുന്ന മലയാളി സംരംഭകർക്ക് വെഞ്ചർ കാപ്പിറ്റൽ ഫണ്ടുകൾ, പ്രൊട്ടോടൈപ്പിംഗ് ലാബുകൾ, പേറ്റന്റ് ഫയലിംഗ് സബ്സിഡികൾ എന്നിവ ഒറ്റ മേൽക്കൂരയ്ക്ക് കീഴിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നു. ഇത് കേരളത്തെ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഹാർഡ്വെയർ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് തലസ്ഥാനമായി മാറ്റാൻ സഹായിക്കും. ക്യാമ്പസ് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് ആവശ്യമായ നിയമ-സാമ്പത്തിക ഉപദേശങ്ങൾ നൽകുന്നതിനായി ഇൻഡസ്ട്രി മെന്റർഷിപ്പ് സെല്ലും ഇവിടെ സജീവമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
6. വെല്ലുവിളികളും അക്കാദമിക് സ്വയംഭരണത്തിലെ തടസ്സങ്ങളും
വൻ സാധ്യതകൾ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്ക് പദ്ധതി ചില ഭരണപരവും സാമ്പത്തികവുമായ വെല്ലുവിളികളെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നുണ്ട്. ഒന്നാമതായി, വൻകിട ഹാർഡ്വെയർ നിർമ്മാണ കമ്പനികളെ കേരളത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നതിലുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പരിമിതികളാണ്. ചിപ്പ് ഫാബ്രിക്കേഷൻ ലാബുകൾക്ക് (Chip Fab Units) തടസ്സമില്ലാത്ത ശുദ്ധജലവും 24 മണിക്കൂറും തടസ്സമില്ലാത്ത ഹൈ-വോൾട്ടേജ് വൈദ്യുതിയും ആവശ്യമാണ്.
രണ്ടാമതായി, സിവിൽ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലുണ്ടായ കാലതാമസമാണ്. ടെൻഡർ നടപടികളിലും കിഫ്ബി ധനസഹായ വിതരണത്തിലുമുണ്ടായ ചെറിയ കാലതാമസങ്ങൾ പൂർണ്ണമായ കാമ്പസ് കമ്മീഷനിംഗ് അല്പം നീളാൻ ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മൂന്നാമതായി, സർവ്വകലാശാലകളിലെ വൈസ് ചാൻസലർ നിയമനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കേരളത്തിലെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ ഉയർന്നുവന്ന ഭരണഘടനാ തർക്കങ്ങൾ സ്ഥാപനത്തിന്റെ സ്വയംഭരണത്തെയും ദീർഘകാല നയരൂപീകരണത്തെയും ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
നാലാമതായി, സ്വകാര്യ വ്യവസായ പങ്കാളികളിൽ നിന്നുള്ള നിക്ഷേപം സമാഹരിക്കുന്നതിലെ മത്സരമാണ്. ഗുജറാത്തിലെ ധൊലേരയും തെലങ്കാനയിലെ ഹൈദരാബാദും കർണാടകയും ചിപ്പ് ഡിസൈനിംഗ് കമ്പനികൾക്ക് വൻ സബ്സിഡികളും ഭൂമിയും സൗജന്യമായി നൽകുമ്പോൾ, കൂടുതൽ ആകർഷകമായ വ്യാവസായിക ഇൻസെന്റീവുകൾ പ്രഖ്യാപിക്കാൻ കേരള സർക്കാരും ബാധ്യസ്ഥമാണ്.
മറ്റൊരു സുപ്രധാന വിഷയം ആഗോള വ്യോമയാന കണക്റ്റിവിറ്റിയാണ്. ലണ്ടൻ, ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട്, സാൻഫ്രാൻസിസ്കോ തുടങ്ങിയ ആഗോള സാങ്കേതിക ഹബ്ബുകളിൽ നിന്നുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര നിക്ഷേപകരെയും അക്കാദമിക് പ്രൊഫസർമാരെയും നേരിട്ട് ആകർഷിക്കാൻ തിരുവനന്തപുരം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ നേരിട്ടുള്ള വിദേശ സർവീസുകൾ ആവശ്യമാണ്. കൂടാതെ, മംഗലാപുരം, പള്ളിപ്പുറം മേഖലകളിൽ ടെക് ജീവനക്കാർക്കായി അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരത്തിലുള്ള സോഷ്യൽ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചറും (ഹൗസിംഗ്, സ്കൂളുകൾ, വിനോദ കേന്ദ്രങ്ങൾ) ഒരുക്കേണ്ടതുണ്ട്.
7. ഇന്ത്യയ്ക്കും കേരളത്തിനും മുന്നിലുള്ള സാധ്യതകളും നയപരമായ ശുപാർശകളും
ഇന്ത്യ സെമികണ്ടക്ടർ മിഷന്റെ (ISM) കീഴിൽ ചിപ്പ് നിർമ്മാണത്തിൽ സ്വയംപര്യാപ്തത കൈവരിക്കാൻ രാജ്യം ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ഹാർഡ്വെയർ നിർമ്മാണശാലകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനേക്കാൾ കേരളത്തിന് യോജിച്ചത് ‘ചിപ്പ് ഡിസൈനിംഗും’ (Fabless Chip Design) എ.ഐ ആർക്കിടെക്ചറുമാണ്. മൂലധനച്ചെലവ് കുറഞ്ഞതും ബുദ്ധിപരമായ നൈപുണ്യം കൂടുതൽ ആവശ്യമുള്ളതുമായ ഈ മേഖലയിൽ മലയാളി എൻജിനീയർമാർക്ക് ഇന്ത്യയെത്തന്നെ നയിക്കാൻ സാധിക്കും.
ഈ വിജ്ഞാന വിപ്ലവം പൂർണ്ണ വിജയത്തിലെത്തിക്കാൻ താഴെ പറയുന്ന നയപരമായ ഇടപെടലുകൾ അടിയന്തരമായി നടപ്പിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്:
- സംസ്ഥാന സെമികണ്ടക്ടർ പോളിസി പ്രഖ്യാപനം: ഗുജറാത്ത്, തമിഴ്നാട് മാതൃകയിൽ ഫැබ്ലെസ് ചിപ്പ് ഡിസൈൻ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് ഭൂമി, വൈദ്യുതി, പേറ്റന്റ് ഫീസ് എന്നിവയിൽ പ്രത്യേക ഇളവുകൾ നൽകുന്ന സമഗ്രമായ ‘കേരള സെമികണ്ടക്ടർ പോളിസി’ പ്രഖ്യാപിക്കുക.
- എൻജിനീയറിംഗ് കോളേജുകളുമായി മൈക്രോ-ക്ലസ്റ്റർ നെറ്റ്വർക്ക്: സി.ഇ.ടി (CET), ടി.കെ.എം (TKM), ജി.ഇ.സി തൃശൂർ, എൻ.ഐ.ടി കോഴിക്കോട് തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ എൻജിനീയറിംഗ് കോളേജുകളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്കിലെ അത്യാധുനിക ലാബുകൾ റിമോട്ട് ആയി ഉപയോഗിക്കാൻ വെർച്വൽ ലാബ് സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തുക.
- വി.എസ്.എസ്.സി – ഇസ്രോ സഹകരണം: തിരുവനന്തപുരത്തെ വിക്രം സാരാഭായ് സ്പേസ് സെന്റർ (VSSC), ഐ.ഐ.എസ്.യു (IISU) എന്നിവയുമായി സഹകരിച്ച് ഗഗൻയാൻ, ചാന്ദ്രയാൻ തുടങ്ങിയ ബഹിരാകാശ ദൗത്യങ്ങൾക്കാവശ്യമായ തദ്ദേശീയ റേഡിയേഷൻ-റെസിസ്റ്റന്റ് ചിപ്പുകൾ ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്കിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുക.
- ഗ്ലോബൽ റിസർച്ച് ഇന്റേൺഷിപ്പ് ഫണ്ട്: ഡി.യു.കെയിലെ ഗവേഷകർക്ക് ഓക്സ്ഫോർഡ്, മാഞ്ചസ്റ്റർ സർവ്വകലാശാലകളിൽ പോയി സംയുക്ത ഗവേഷണം നടത്തുന്നതിനായി പൂർണ്ണ ചെലവുകൾ വഹിക്കുന്ന പ്രത്യേക സർക്കാർ ഫെലോഷിപ്പ് ഏർപ്പെടുത്തുക.
- സ്പേസ് പാർക്കുമായുള്ള സിനർജി: ടെക്നോസിറ്റിയിൽ തന്നെയുള്ള കേരള സ്പേസ് പാർക്കുമായി (K-Space) സംയോജിച്ച് ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്കിലെ സാങ്കേതികവിദ്യകളെ പ്രതിരോധ, ഉപഗ്രഹ വിപണികളിലേക്ക് അതിവേഗം എത്തിക്കുക.
- ഇന്റർനാഷണൽ ഇന്റലക്ച്വൽ പ്രോപ്പർട്ടി (IP) ഫെസിലിറ്റേഷൻ സെൽ: ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്കിൽ പിറവിയെടുക്കുന്ന നവീന ചിപ്പ് ഡിസൈനുകൾക്കും സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾക്കും യു.എസ്.പി.ടി.ഒ (USPTO), യൂറോപ്യൻ പേറ്റന്റ് ഓഫീസ് (EPO) എന്നിവയിൽ നിന്ന് അതിവേഗം അന്താരാഷ്ട്ര പേറ്റന്റ് പരിരക്ഷ ലഭ്യമാക്കാൻ സമർപ്പിത ഐ.പി ലീഗൽ സെൽ സ്ഥാപിക്കുക.
ഉപസംഹാരം
വിജ്ഞാനമാണ് ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പത്ത്. പരമ്പരാഗത സേവന മേഖലകളിൽ നിന്ന് നവീന വിജ്ഞാനോത്പാദനത്തിലേക്ക് കേരളം നടത്തുന്ന ഈ ചുവടുമാറ്റം നാളെയുടെ തലമുറകൾക്കുള്ള ഏറ്റവും വലിയ നിക്ഷേപമാണ്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശാന്തമായ പച്ചത്തുരുത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ സർവ്വകലാശാലയും ഡിജിറ്റൽ സയൻസ് പാർക്കും സംയുക്തമായി രചിക്കുന്നത് നവകേരളത്തിന്റെ വ്യാവസായിക ഭാവി തന്നെയാണ്. ലോകോത്തര സർവ്വകലാശാലകളുടെയും ചിപ്പ് ഡിസൈനിംഗ് കമ്പനികളുടെയും കൂട്ടായ്മയിലൂടെ നമ്മുടെ സ്വന്തം മണ്ണിൽ വിരിഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന ഈ സ്ഥാപനം, ഇന്ത്യയുടെ സിലിക്കൺ വാലി മാതൃകകൾക്കപ്പുറം വിജ്ഞാനാധിഷ്ഠിത ശാസ്ത്ര വിപ്ലവത്തിന്റെ പുതിയൊരു ദക്ഷിണേന്ത്യൻ മാതൃകയായി ചരിത്രത്തിൽ ഇടംപിടിക്കും. മലയാളി യുവാക്കൾക്ക് അന്തസ്സോടെ സ്വന്തം നാട്ടിൽ ജോലി ചെയ്യാനും ഗവേഷണം നടത്താനുമുള്ള ആത്മവിശ്വാസമാണ് ടെക്നോസിറ്റിയിലെ ഈ വിജ്ഞാന ഗോപുരം പകരുന്നത്.
സ്രോതസ്സുകൾ
- Digital Science Park secures KIIFB clearance, work to begin soon — The Times of India
- PM Modi to lay foundation stone for country’s first Digital Science Park — The Hindu
- Tender for first building at Digital Science Park floated — The Times of India
- India’s First Digital University : IIITM-K to DUK — Indian Business Times
- Indias first third-generation Digital Science Park in Kerala — Surfaces Reporter
