ഉള്ളടക്കം
- 1. കേരളത്തിലെ നദികളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സവിശേഷതകളും പ്രതിസന്ധിയും
- 2. ഭാരതപ്പുഴയുടെ കണ്ണീർ: നിളയുടെ മരണവും മണലൂറ്റൽ ദുരന്തവും
- 3. പെരിയാറിലെ വിഷപ്പത: എടയാർ-ഏലൂർ വ്യാവസായിക മലിനീകരണത്തിന്റെ ദുരന്തം
- 4. ചാലക്കുടിപ്പുഴയും അതിരപ്പിള്ളി ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണവും
- 5. കല്ലടയാറും ശാസ്താംകോട്ട കായലിന്റെ നിലനിൽപ്പും
- 6. കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന നദികൾ: കബനി, ഭവാനി, പാമ്പാർ
- 7. പമ്പയും ചാലിയാറും കരമനയും: മറ്റ് നദികളുടെ നിലവിളികൾ
- 8. നദീശോഷണം കേരളത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ
- 9. പുനരുജ്ജീവന ശ്രമങ്ങളും നിയമപരമായ പോരാട്ടങ്ങളും
- 10. നദികളുടെ വീണ്ടെടുപ്പിനായുള്ള അടിയന്തര കർമ്മപദ്ധതികൾ
- 11. ഉപസംഹാരം
- സ്രോതസ്സുകൾ (References)
മഴയുടെയും കായലുകളുടെയും നാടായ കേരളം അനുഭവിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പാരിസ്ഥിതിക വിരോധാഭാസമാണ് നദികളുടെ ശോച്യാവസ്ഥ. പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് അറബിക്കടലിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന 41 പടിഞ്ഞാറൻ നദികളും കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന 3 നദികളും ചേർന്ന് നാൽപ്പത്തിനാല് നദികളുടെയും (44 Rivers of Kerala) ശൃംഖലയുള്ള ഒരു നാട്. പ്രതിവർഷം 3,000 മില്ലിമീറ്ററോളം കനത്ത മൺസൂൺ മഴ ലഭിച്ചിട്ടും, വേനൽക്കാലമാകുമ്പോൾ കുടിവെള്ളത്തിനായി ടാങ്കറുകൾക്ക് മുന്നിൽ കുടങ്ങളുമായി വരിനിൽക്കേണ്ടി വരുന്ന മലയാളി ഈ ജലസമൃദ്ധിയുടെ കാവൽക്കാരനാവാൻ പരാജയപ്പെട്ടു. മലയാള സാഹിത്യത്തിന്റെയും വള്ളുവനാടൻ സംസ്കാരത്തിന്റെയും ജീവശ്വാസമായിരുന്ന ഭാരതപ്പുഴ (Bharathapuzha – Nila) ഇന്ന് കിലോമീറ്ററുകളോളം നീളുന്ന മണൽക്കാടുകളായി മാറിയിരിക്കുന്നു. കേരളത്തിന്റെ ജീവരേഖയും ഏറ്റവും നീളമേറിയ നദിയുമായ പെരിയാറാവട്ടെ, ഏലൂർ-എടയാർ വ്യാവസായിക മേഖലയിലെ വിഷമാലിന്യങ്ങൾ (Industrial Pollution in Periyar) കാരണം രാസക്കൂട്ടുകൾ പതഞ്ഞൊഴുകുന്ന ചത്ത പുഴയായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. അശാസ്ത്രീയമായ മണലൂറ്റൽ, വ്യാപകമായ കയ്യേറ്റങ്ങൾ, അഴുക്കുചാലുകളായി മാറിയ നഗരതീരങ്ങൾ, ജലാശയങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുക്കിവിടുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്-അജൈവ മാലിന്യങ്ങൾ എന്നിവ ചേർന്ന് കേരളത്തിന്റെ നദീതടങ്ങളെ ശ്വാസംമുട്ടിക്കുകയാണ്. ഈ ജീർണ്ണതയിൽ നിന്ന് പുഴകളെ വീണ്ടെടുക്കാൻ ഹരിതകേരളം മിഷനും പരിസ്ഥിതി കൂട്ടായ്മകളും നടത്തുന്ന പ്രതിരോധങ്ങളും പുനരുജ്ജീവന ശ്രമങ്ങളും കേരളത്തിന്റെ ഭാവിയെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന അതിജീവന പോരാട്ടമാണ്.
1. കേരളത്തിലെ നദികളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സവിശേഷതകളും പ്രതിസന്ധിയും
കേരളത്തിന്റെ നദികൾ മറ്റ് ഉത്തറേന്ത്യൻ നദികളിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങളിലാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്:
- നീളം കുറഞ്ഞതും അതിവേഗമൊഴുകുന്നതുമായ നദികൾ: പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഉയർന്ന മലനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് വളരെ കുറഞ്ഞ ദൂരം കൊണ്ട് (ശരാശരി 100 മുതൽ 150 കിലോമീറ്റർ) അറബിക്കടലിൽ പതിക്കുന്നവയാണ് കേരളത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം പുഴകളും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ മഴവെള്ളം മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ കടലിലേക്ക് ഒഴുകിപ്പോകുന്നു (Fast Surface Runoff).
- സ്വാഭാവിക ജലസംഭരണികളുടെ തകർച്ച: നദീതടങ്ങളിലെ കാടുകളും തണ്ണീർത്തടങ്ങളും നെൽപ്പാടങ്ങളും നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടതോടെ വെള്ളം മണ്ണിലേക്ക് ആഴ്ന്നിറങ്ങാനുള്ള (Groundwater Recharge) പ്രകൃതിദത്ത സംവിധാനങ്ങൾ തകർന്നു.
- വേനൽക്കാലത്തെ വറ്റിവരൾച്ച: ജൂൺ മുതൽ നവംബർ വരെ പ്രളയജലം കൊണ്ട് കരകവിയുന്ന നദികൾ, ജനുവരി-ഫെബ്രുവരി മാസങ്ങളോടെ ഉറവകൾ വറ്റി വരണ്ട മണൽപ്പാതകളായി മാറുന്ന ദുരവസ്ഥ.
2. ഭാരതപ്പുഴയുടെ കണ്ണീർ: നിളയുടെ മരണവും മണലൂറ്റൽ ദുരന്തവും
മലയാളിയുടെ സർഗ്ഗാത്മകതയെയും സംസ്കാരത്തെയും പോഷിപ്പിച്ച നിള എന്ന ഭാരതപ്പുഴ ഇന്ന് നേരിടുന്ന ദുരന്തം മനുഷ്യന്റെ ക്രൂരതയുടെ നേർസാക്ഷ്യമാണ്:
- അനിയന്ത്രിതമായ മണലൂറ്റൽ: പതിറ്റാണ്ടുകളായി നിർമ്മാണ മേഖലയ്ക്കായി ഭാരതപ്പുഴയുടെ അടിത്തട്ടിൽ നിന്ന് കോടിക്കണക്കിന് ടൺ മണലാണ് രാത്രിയും പകലും വാരിയെടുത്തത്. പുഴയുടെ സ്വാഭാവിക മണൽത്തട്ടുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടതോടെ പുഴയിലെ ജലസംഭരണ ശേഷി പൂർണ്ണമായി നശിച്ചു.
- കിണറുകളിലെ ജലനിരപ്പ് താഴുന്നു: ഭാരതപ്പുഴ ഒഴുകുന്ന പാലക്കാട്, മലപ്പുറം, തൃശ്ശൂർ ജില്ലകളിലെ പുഴയോര ഗ്രാമങ്ങളിലെ പതിനായിരക്കണക്കിന് കിണറുകൾ വേനൽക്കാലത്ത് വറ്റിവരളാൻ കാരണം പുഴയുടെ അടിത്തട്ട് ആഴത്തിൽ താഴേക്ക് പോയതാണ്.
- പാഴ്ച്ചെടികളുടെയും പുല്ലുകളുടെയും അധിനിവേശം: മണൽത്തട്ടുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ട പുഴയിൽ കോരപ്പുല്ലും ആഫ്രിക്കൻ പായലുകളും കുറ്റിക്കാടുകളും വളർന്നുപന്തലിക്കുകയും ഒഴുക്ക് തടസ്സപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
- അശാസ്ത്രീയ റെഗുലേറ്ററുകളും തടയണകളും: വെള്ളം തടഞ്ഞുനിർത്താൻ നിർമ്മിച്ച പല ചെക്ക് ഡാമുകളും റെഗുലേറ്ററുകളും പരിസ്ഥിതിപഠനങ്ങൾ ഇല്ലാതെ സ്ഥാപിച്ചതു കാരണം പുഴയുടെ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥയെ തകിടംമറിച്ചു.
3. പെരിയാറിലെ വിഷപ്പത: എടയാർ-ഏലൂർ വ്യാവസായിക മലിനീകരണത്തിന്റെ ദുരന്തം
കൊച്ചി നഗരത്തിലെയും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലെയും ലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങൾക്ക് കുടിവെള്ളം നൽകുന്ന പെരിയാർ നേരിടുന്നത് ഗുരുതരമായ രാസമാലിന്യ ഭീഷണിയാണ്:
- ഏലൂർ-എടയാർ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ബെൽറ്റ്: വളം ഫാക്ടറികൾ, കീടനാശിനി നിർമ്മാണ യൂണിറ്റുകൾ, കെമിക്കൽ പ്ലാന്റുകൾ, ലെതർ ടാനറികൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ മുന്നൂറിലധികം വ്യവസായശാലകളാണ് പെരിയാറിന്റെ തീരത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇവയിൽ പലതും സംസ്കരിക്കാത്ത അപകടകരമായ വ്യാവസായിക രാസമാലിന്യങ്ങൾ രാത്രികാലങ്ങളിൽ പുഴയിലേക്ക് ഒഴുക്കിവിടുന്നു.
- നിറം മാറുന്ന പുഴ: കറുപ്പ്, രക്തവർണ്ണം, മഞ്ഞ, പച്ച എന്നീ നിറങ്ങളിൽ പെരിയാറിലെ വെള്ളം മാറിമറിയുന്നത് നിത്യസംഭവമാണ്. രാസമാലിന്യങ്ങളുടെ സാന്ദ്രത കൂടുമ്പോൾ പുഴയിലെ ഓക്സിജന്റെ അളവ് (Dissolved Oxygen) പൂജ്യത്തിലേക്ക് താഴുന്നു.
- വൻതോതിലുള്ള മത്സ്യക്കുരുതി (Mass Fish Kill): രാസവിഷബാധയേറ്റ് ലക്ഷക്കണക്കിന് നാടൻ മത്സ്യങ്ങൾ ചത്തുപൊങ്ങി പുഴയോരങ്ങളിൽ അടിയുന്നത് പതിവാണ്. പ്രാദേശിക ഉൾനാടൻ മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗമാണ് ഇതിലൂടെ തകരുന്നത്.
- ഭാരമേറിയ ലോഹങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം (Heavy Metal Poisoning): പെരിയാറിലെ വെള്ളത്തിലും ചെളിയിലും ലെഡ്, കാഡ്മിയം, സിങ്ക്, മെർക്കുറി തുടങ്ങിയ അപകടകരമായ ഘനലോഹങ്ങൾ ഉയർന്ന അളവിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത് ജനങ്ങളിൽ കാൻസർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മാരക രോഗങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നുവെന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു.
4. ചാലക്കുടിപ്പുഴയും അതിരപ്പിള്ളി ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണവും
കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ മത്സ്യ വൈവിധ്യമുള്ള നദികളിലൊന്നാണ് ചാലക്കുടിപ്പുഴ:
- അപൂർവ്വ മത്സ്യങ്ങളുടെ കലവറ: നൂറിലധികം ഇനം തനത് ശുദ്ധജല മത്സ്യങ്ങളാണ് ചാലക്കുടിപ്പുഴയിൽ ജീവിക്കുന്നത്. ഇതിൽ പലതും ലോകത്ത് മറ്റെവിടെയും കാണാത്ത വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്നവയാണ്.
- അതിരപ്പിള്ളി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി വിവാദങ്ങൾ: പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ നിത്യഹരിത വനങ്ങളെയും കാടർ ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങളെയും ബാധിക്കുമെന്നതിനാൽ ജനകീയ പരിസ്ഥിതി മുന്നേറ്റങ്ങളുടെ ഫലമായി അതിരപ്പിള്ളി പദ്ധതി ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടത് ചരിത്രത്തിലെ വലിയ വിജയമാണ്. എങ്കിലും താഴെത്തട്ടിലെ കയ്യേറ്റങ്ങളും തോട്ടം മേഖലയിൽ നിന്നുള്ള കീടനാശിനി പ്രവാഹവും പുഴയെ ഇപ്പോഴും ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നു.
5. കല്ലടയാറും ശാസ്താംകോട്ട കായലിന്റെ നിലനിൽപ്പും
തെക്കൻ കേരളത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശുദ്ധജല തടാകമായ ശാസ്താംകോട്ട കായലിന്റെ നിലനിൽപ്പ് കല്ലടയാറുമായി അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു:
- ശാസ്താംകോട്ട ശുദ്ധജല തടാകം: കൊല്ലം നഗരത്തിന് കുടിവെള്ളം നൽകുന്ന ഈ തണ്ണീർത്തടത്തിന്റെ നീർത്തടങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന കളിമൺ ഖനനവും, കല്ലടയാറ്റിലെ മണലൂറ്റലും കാരണം കായലിലെ സ്വാഭാവിക ഉറവകൾ വറ്റിവരളുന്നു.
- കുളത്തൂപ്പുഴ കാടുകളിലെ വനനശീകരണം: കല്ലടയാറിന്റെ വൃഷ്ടിപ്രദേശങ്ങളിലെ സ്വാഭാവിക ചോലവനങ്ങളും ഈറ്റക്കാടുകളും നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടത് പുഴയിലെ നീരൊഴുക്കിനെ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചു.
6. കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന നദികൾ: കബനി, ഭവാനി, പാമ്പാർ
കേരളത്തിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ട് തമിഴ്‌നാട്ടിലേക്കും കർണ്ണാടകയിലേക്കും ഒഴുകുന്ന മൂന്ന് നദികളുടെ പ്രത്യേകതകൾ:
- കബനീ നദി: വയനാട്ടിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് കർണ്ണാടകയിലെത്തി കാവേരിയിൽ ചേരുന്ന കബനി. ബാണാസുര സാഗർ ഡാം കബനിയുടെ പോഷകനദിയിലാണ്. വരൾച്ചാ കാലങ്ങളിൽ കാവേരി നദീജല തർക്കങ്ങളിൽ കബനിയിലെ നീരൊഴുക്ക് നിർണ്ണായക ഘടകമാണ്.
- ഭവാനിയും പാമ്പാറും: അട്ടപ്പാടിയിലെയും ഇടുക്കിയിലെയും മലയോര ആദിവാസി ജനതയുടെ കൃഷിക്കും കുടിവെള്ളത്തിനും ജീവനാഡിയായ നദികൾ. കാവേരി ട്രൈബ്യൂണൽ വിധിപ്രകാരം കേരളത്തിന് അനുവദിച്ച ജലവിഹിതം പൂർണ്ണമായി പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ പാരിസ്ഥിതിക തടസ്സങ്ങളില്ലാത്ത ചെറുകിട പദ്ധതികൾ വേണം.
7. പമ്പയും ചാലിയാറും കരമനയും: മറ്റ് നദികളുടെ നിലവിളികൾ
കേരളത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന നദികളും സമാനമായ അതിക്രമങ്ങൾക്ക് ഇരയാവുകയാണ്:
- പവിത്രമായ പമ്പാ നദി: ശബരിമല തീർത്ഥാടന കാലത്തെ മനുഷ്യവിസർജ്യങ്ങളും പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളും മൂലം പമ്പയിൽ കോളിഫോം ബാക്ടീരിയകളുടെ അളവ് ഭയാനകമായ നിലയിലാണ്. അപ്പർ കുട്ടനാട്ടിലെ കാർഷിക മേഖലയ്ക്ക് വെള്ളം നൽകുന്ന പമ്പ കയ്യേറ്റങ്ങളാൽ വീർപ്പുമുട്ടുന്നു.
- ചാലിയാറും ചരിത്രപോരാട്ടവും: മാവൂർ ഗ്വാളിയോർ റയോൺസ് ഫാക്ടറിയുടെ രാസമാലിന്യങ്ങൾക്കെതിരെ കെ.എ. റഹ്മാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ചാലിയാർ സംരക്ഷണ സമിതി നടത്തിയ ഐതിഹാസിക സമരം പരിസ്ഥിതി ചരിത്രത്തിലെ വലിയ പാഠമാണ്. ഇന്ന് ഫാക്ടറി പൂട്ടിയിട്ടും അനധികൃത മണലൂറ്റലും മാലിന്യനിക്ഷേപവും ചാലിയാറിനെ വേട്ടയാടുന്നു.
- തലസ്ഥാനത്തെ കരമനയാറും കിള്ളിയാറും: തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ ആശുപത്രി മാലിന്യങ്ങളും കക്കൂസ് മാലിന്യങ്ങളും തള്ളുന്ന വെറുമൊരു അഴുക്കുചാലായി കരമനയാർ മാറി.
- മീനച്ചിലാർ, അച്ചൻകോവിലാർ, മണിമലയാർ: മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ഈ നദികളിൽ അശാസ്ത്രീയ കയ്യേറ്റങ്ങളും വീടുകളിൽ നിന്നുള്ള പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങളും പുഴയുടെ ഒഴുക്കിനെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നു.
8. നദീശോഷണം കേരളത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ
നദികൾ മരിക്കുമ്പോൾ കേരളം നേരിടേണ്ടിവരുന്ന ഗുരുതരമായ പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതങ്ങൾ:
- ഉപ്പുവെള്ളം കയറൽ (Saline Water Intrusion): പുഴകളിലെ സ്വാഭാവിക നീരൊഴുക്ക് കുറയുമ്പോൾ വേലിയേറ്റ സമയത്ത് കടലിലെ ഉപ്പുവെള്ളം കിലോമീറ്ററുകളോളം ഉൾനാടുകളിലേക്ക് തള്ളിക്കയറുന്നു. ഇത് കുട്ടനാട്ടിലെയും പോക്കാളി പാടങ്ങളിലെയും നെൽകൃഷിയെ നശിപ്പിക്കുകയും ശുദ്ധജല സ്രോതസ്സുകൾ ഉപ്പുരസമുള്ളതാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
- പ്രളയദുരന്തങ്ങളുടെ ആവർത്തനം: നദീതീരങ്ങൾ കയ്യേറി കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചതും പുഴകളുടെ സ്വാഭാവിക വീതി കുറഞ്ഞതും കാരണം കനത്ത മഴ പെയ്യുമ്പോൾ അധികജലം ഉൾക്കൊള്ളാൻ നദികൾക്ക് കഴിയാതെ വരികയും സമീപപ്രദേശങ്ങൾ മുങ്ങിപ്പോവുകയും ചെയ്യുന്നു.
- മൈക്രോപ്ലാസ്റ്റിക് മലിനീകരണം: പുഴകളിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ വേമ്പനാട്, അഷ്ടമുടി കായലുകളിലും കടലിലും അടിയുകയും, മത്സ്യങ്ങളിലൂടെയും കക്കകളിലൂടെയും മനുഷ്യന്റെ ഭക്ഷണ ശൃംഖലയിലേക്ക് മൈക്രോപ്ലാസ്റ്റിക്കുകളായി തിരിച്ചെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
- ജൈവവൈവിധ്യ നാശം: തനത് നാടൻ മത്സ്യങ്ങൾ, ആറ്റുകൊഞ്ചുകൾ, നീർനായ്ക്കൾ, പുഴയോര കണ്ടലുകൾ എന്നിവ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്നു.
9. പുനരുജ്ജീവന ശ്രമങ്ങളും നിയമപരമായ പോരാട്ടങ്ങളും
നദികളെ രക്ഷിക്കാൻ സർക്കാരും പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരും നടത്തുന്ന ചില പ്രതീക്ഷാനിർഭരമായ മുന്നേറ്റങ്ങൾ:
- ‘ഇനി ഞാൻ ഒഴുകട്ടെ’ കാമ്പയിൻ: ഹരിതകേരളം മിഷന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളും തൊഴിലുറപ്പ് തൊഴിലാളികളും ചേർന്ന് കേരളത്തിലെ ആയിരക്കണക്കിന് തോടുകളും പോഷകനദികളും മാലിന്യമുക്തമാക്കി ഒഴുക്ക് പുനഃസ്ഥാപിച്ച മഹത്തായ ജനകീയ പദ്ധതി.
- കേരള നദീതീര സംരക്ഷണവും മണലെടുപ്പ് നിയന്ത്രണ നിയമവും (2001): മണലൂറ്റൽ നിയന്ത്രിക്കാൻ പാസാക്കിയ നിയമപ്രകാരം ഓരോ വർഷവും സാൻഡ് ഓഡിറ്റ് (Sand Audit) നടത്തിയ ശേഷമേ മണലെടുപ്പ് അനുവദിക്കാവൂ എന്ന് കോടതികൾ ഉത്തരവിട്ടിട്ടുണ്ട്. കലക്ടർമാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പുഴ സംരക്ഷണ സ്ക്വാഡുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
- നദീതട അതോറിറ്റികളുടെ രൂപീകരണം (River Basin Authorities): ഭാരതപ്പുഴയ്ക്കും പെരിയാറിനും പമ്പയ്ക്കും സമഗ്ര മാസ്റ്റർ പ്ലാനുകൾ തയ്യാറാക്കി സംരക്ഷിക്കാൻ പ്രത്യേക അതോറിറ്റികൾ രൂപീകരിക്കാനുള്ള നീക്കങ്ങൾ.
- മലിനീകരണ നിയന്ത്രണ ബോർഡിന്റെ സർവൈലൻസ്: പെരിയാറിലെ രാസമാലിന്യങ്ങൾ തത്സമയം കണ്ടെത്താൻ ഓട്ടോമാറ്റിക് വാട്ടർ ക്വാളിറ്റി മോണിറ്ററിംഗ് സ്റ്റേഷനുകളും സി.സി.ടി.വി നിരീക്ഷണവും ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
- മുളങ്കാടുകളും ജൈവവേലികളും: പുഴയോരങ്ങളിലെ മണ്ണൊലിപ്പ് തടയാനും ജലസാന്നിധ്യം നിലനിർത്താനും മുളകളും കൈതകളും ആറ്റുവഞ്ചികളും നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്ന പദ്ധതികൾ.
10. നദികളുടെ വീണ്ടെടുപ്പിനായുള്ള അടിയന്തര കർമ്മപദ്ധതികൾ
കേരളത്തിലെ നദികളെ മരണത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ താഴെപ്പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ നിർബന്ധമാക്കണം:
- സീറോ ലിക്വിഡ് ഡിസ്ചാർജ് (ZLD): വ്യവസായശാലകളിൽ നിന്നുള്ള ഒരു തുള്ളി രാസമാലിന്യം പോലും പുഴയിലേക്ക് ഒഴുകുന്നില്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്ന ZLD സാങ്കേതികവിദ്യ എല്ലാ ഫാക്ടറികളിലും നിർബന്ധമാക്കുക. ലംഘിക്കുന്ന കമ്പനികളുടെ ലൈസൻസ് റദ്ദാക്കുക.
- നഗരങ്ങളിൽ മലിനജല ശുദ്ധീകരണ പ്ലാന്റുകൾ (STP): കൊച്ചി, തിരുവനന്തപുരം, കോഴിക്കോട് നഗരങ്ങളിലെ എല്ലാ സ്വീവേജ് മാലിന്യങ്ങളും ശാസ്ത്രീയമായി ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം മാത്രം പുറത്തുവിടുക.
- നദീതീര സംരക്ഷണ ബഫർ സോൺ: പുഴയുടെ കരയിൽ നിന്ന് നിശ്ചിത മീറ്റർ പരിധിയിൽ യാതൊരുവിധ കോൺക്രീറ്റ് നിർമ്മാണങ്ങളും അനുവദിക്കാതിരിക്കുക; കയ്യേറ്റങ്ങൾ ഒഴിപ്പിക്കുക.
- മണലൂറ്റലിന് ആജീവനാന്ത നിരോധനം: നദികളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ വീണ്ടെടുക്കുന്നത് വരെ യന്ത്രവൽകൃത മണലൂറ്റൽ കർശനമായി നിരോധിക്കുകയും കൃത്രിമ എം-സാൻഡ് (M-Sand) ഉപയോഗം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക.
- സ്കൂൾ-കോളേജ് പുഴ സംരക്ഷണ സേനകൾ: പുതിയ തലമുറയിൽ നദീസംരക്ഷണ ബോധവൽക്കരണം വളർത്താൻ വിദ്യാർത്ഥികളെ ഉൾപ്പെടുത്തി പുഴ സംരക്ഷണ ക്ലബ്ബുകൾ ആരംഭിക്കുക.
- ജനകീയ ജല ഓഡിറ്റിംഗ്: ഓരോ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലും പുഴയിലേക്കൊഴുകുന്ന ജലത്തിന്റെ അളവും ഗുണനിലവാരവും പരിശോധിക്കാൻ സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരെ അണിനിരത്തുക.
11. ഉപസംഹാരം
നദികൾ വെറുമൊരു ജലപ്രവാഹമല്ല; മറിച്ച് ഒരു നാടിന്റെ സംസ്കാരവും ജീവനും തുടിപ്പുകളുമാണ്. കേരളത്തിന് ജീവവായു നൽകുന്ന പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ സിരകളാണ് ഈ 44 നദികൾ. സ്വകാര്യ ലാഭക്കൊതിക്കായി നാം പുഴകളെ വിഷമൂട്ടുമ്പോൾ നാം സ്വയം നമ്മുടെ നാശത്തിനാണ് കുഴിവെട്ടുന്നത്. ഭാരതപ്പുഴയുടെ മണൽക്കാടുകളിൽ വീണ്ടും തെളിനീരൊഴുക്കാനും, പെരിയാറിലെ വിഷപ്പതയകറ്റി ശുദ്ധജലം വീണ്ടെടുക്കാനും ഭരണകൂടവും പൊതുസമൂഹവും ഒറ്റക്കെട്ടായി നിലകൊള്ളണം. പുഴകൾ മരിച്ചാൽ കേരളം മരിക്കും. വരുംതലമുറകൾക്ക് ജീവിക്കാൻ കുടിവെള്ളവും മണ്ണും വേണമെങ്കിൽ നമ്മുടെ നദികളെ നാം ഇന്നുതന്നെ നെഞ്ചോട് ചേർത്ത് സംരക്ഷിച്ചേ മതിയാകൂ; പ്രകൃതിയോടുള്ള കടപ്പാട് മലയാളി മറക്കരുത് എന്ന ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ എപ്പോഴും ഉണ്ടാകണം.
സ്രോതസ്സുകൾ (References)
- A Poisoned River Means a Dying Population: Periyar River Pollution — Irenees Environmental Analysis
- Eloor-Edayar Residents Struggle Against Industrial Waste in River Periyar — The Hindu
- Water Resources Department, Government of Kerala — River Basin Reports
- Haritha Keralam Mission — ‘Ini Njan Ozhukatte’ Water Conservation & River Restoration Portal
- Kerala State Pollution Control Board (KSPCB) — River Water Quality Monitoring Data
- National Green Tribunal (NGT) Principal Bench Directives on Periyar Industrial Pollution