തുറമുഖത്തിന്റെ ഓഹരികൾ കൈമാറാനുള്ള നീക്കം, തന്ത്രപ്രധാനമായ ഈ ആസ്തിയുടെ മേലുള്ള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തെക്കുറിച്ചും ഭാവി നയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഗൗരവകരമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു.
1. വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖത്തെ പുതിയ വഴിത്തിരിവ്
2024 ജൂലൈയിൽ ‘സാൻ ഫെർണാണ്ടോ’ എന്ന ആദ്യ മദർഷിപ്പിനെ സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട് ചരിത്രം കുറിച്ച വിഴിഞ്ഞം അന്താരാഷ്ട്ര തുറമുഖം, 2026 ജൂണിൽ വീണ്ടും ഒരു നിർണ്ണായക വഴിത്തിരിവിലെത്തിയിരിക്കുകയാണ്. അദാനി പോർട്സ് (APSEZ), ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഷിപ്പിംഗ് കമ്പനിയായ സ്വിസ് അധിഷ്ഠിത മെഡിറ്ററേനിയൻ ഷിപ്പിംഗ് കമ്പനിയുമായി (MSC) ഒപ്പിട്ട 1.4 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ ഓഹരി വിൽപ്പന കരാർ കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക മണ്ഡലങ്ങളിൽ വലിയ പ്രകമ്പനങ്ങളാണ് ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നത്. തുറമുഖത്തിന്റെ ഓഹരികൾ കൈമാറാനുള്ള ഈ നീക്കം, തന്ത്രപ്രധാനമായ ഈ ആസ്തിയുടെ മേലുള്ള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തെക്കുറിച്ചും ഭാവി നയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഗൗരവകരമായ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു.
- കരാർ തുക: 1.4 ബില്യൺ യു.എസ് ഡോളർ (USD 1.4 Billion).
- കൈമാറുന്ന ഓഹരി: 49%.
- പ്രധാന കക്ഷികൾ: അദാനി പോർട്സ് (APSEZ), മെഡിറ്ററേനിയൻ ഷിപ്പിംഗ് കമ്പനി (MSC), കേരള സർക്കാർ.
- പ്രവർത്തനക്ഷമത (Performance): 1.43 ദശലക്ഷം TEU (2026 ജനുവരി വരെ), 130% കപ്പാസിറ്റി വിനിയോഗം.
തുറമുഖത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശത്തെയും പ്രവർത്തന ശൈലിയെയും ചൊല്ലിയുള്ള ഈ തർക്കം കേവലം ഒരു വാണിജ്യ തർക്കമല്ല, മറിച്ച് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ദീർഘകാല താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള നിയമപോരാട്ടത്തിന്റെ തുടക്കം കൂടിയാണ്.
2. അദാനി-എംഎസ്സി (MSC) ഇടപാട്: സാമ്പത്തികവും തന്ത്രപരവുമായ വശങ്ങൾ
2026 ജനുവരിയിലെ പി.ഐ.ബി (PIB) റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖം അതിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ തന്നെ 1.43 ദശലക്ഷം TEU കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും 130 ശതമാനം കപ്പാസിറ്റിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഇത്രയും വലിയ സാമ്പത്തിക മുന്നേറ്റം നടക്കുമ്പോൾ എന്തിനാണ് അദാനി ഗ്രൂപ്പ് ഓഹരികൾ വിറ്റഴിക്കുന്നത് എന്ന ചോദ്യം പ്രസക്തമാണ്. ആഗോള വിപണിയിൽ കൊളംബോ, സിംഗപ്പൂർ തുറമുഖങ്ങളോട് മത്സരിക്കാൻ എം.എസ്.സി (MSC) പോലുള്ള ഒരു പങ്കാളി അനിവാര്യമാണെന്നാണ് അദാനി ഗ്രൂപ്പിന്റെ വാദം.
അദാനി ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രധാന വാദങ്ങൾ:
- ഓഹരി പങ്കാളിത്തം കുറയ്ക്കൽ (Equity Dilution): വാണിജ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ച ശേഷം സ്വകാര്യ പങ്കാളിക്ക് തങ്ങളുടെ ഓഹരി പങ്കാളിത്തം 74% വരെ കുറയ്ക്കാൻ നിലവിലെ കൺസെഷൻ കരാർ അനുമതി നൽകുന്നുണ്ട്.
- ആഗോള മത്സരക്ഷമത: ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഷിപ്പിംഗ് ലൈനായ എം.എസ്.സിക്ക് പങ്കാളിത്തം നൽകുന്നതിലൂടെ വിഴിഞ്ഞം ഒരു ആഗോള ട്രാൻസ്ഷിപ്പ്മെന്റ് ഹബ്ബായി വേഗത്തിൽ മാറും.
വിശകലനം (Insight): ഈ ഇടപാടിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണി വിഴിഞ്ഞം ഒരു ‘ക്യാപ്റ്റീവ് പോർട്ട്’ (Captive Port) ആയി മാറുമോ എന്നതാണ്. 49% ഓഹരി കൈവശമുള്ള എം.എസ്.സിക്ക് തുറമുഖത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വലിയ മുൻഗണന ലഭിക്കുന്നത് മറ്റ് ഷിപ്പിംഗ് കമ്പനികളെ വിഴിഞ്ഞത്തുനിന്ന് അകറ്റാൻ കാരണമായേക്കാം. ഇത് തുറമുഖത്തിന്റെ വരുമാനത്തെയും സ്വാഭാവികമായ വളർച്ചയെയും ദോഷകരമായി ബാധിക്കും.
3. സംസ്ഥാന താല്പര്യങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ വിയോജിപ്പുകളും
മുഖ്യമന്ത്രി വി.ഡി. സതീശന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പുതിയ സർക്കാർ ഈ കരാറിനെതിരെ ശക്തമായ നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. സംസ്ഥാന സർക്കാരുമായി യാതൊരു കൂടിയാലോചനയും നടത്താതെ നടത്തിയ ഈ നീക്കം ‘ക്വിഡ് പ്രോ ക്വോ’ (Quid Pro Quo) ആണോ എന്ന സംശയം സർക്കാർ ഉയർത്തുന്നു.
| നേതാവ് | പ്രധാന വിയോജിപ്പ് / ആശങ്ക | പ്രത്യാഘാതം |
| വി.ഡി. സതീശൻ | കൂടിയാലോചനകളുടെ അഭാവം | സംസ്ഥാനത്തിന്റെ നയപരമായ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുകയും പൊതുമുതൽ സ്വകാര്യ ലാഭത്തിന് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. |
| പിണറായി വിജയൻ | സ്വകാര്യ ഷിപ്പിംഗ് കുത്തക (Monopoly) | വിഴിഞ്ഞം ഒരു കമ്പനിയുടെ മാത്രം താവളമായി മാറുകയും മൾട്ടി-ഓപ്പറേറ്റർ സംവിധാനം തകരുകയും ചെയ്യും. |
രാഷ്ട്രീയമായ ഈ വിയോജിപ്പുകൾ വിഴിഞ്ഞം പദ്ധതിയുടെ അടിസ്ഥാന കരാറുകളിലെ നിയമപരമായ പഴുതുകൾ കോർപ്പറേറ്റ് താല്പര്യങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ പച്ചക്കൊടി കാട്ടുന്നു എന്നതിലേക്കാണ് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്.
4. കൺസെഷൻ കരാറുകളും നിയമപരമായ പോരാട്ടങ്ങളും
വിഴിഞ്ഞത്തിന്റെ കൺസെഷൻ കരാറുകളിൽ കാലാകാലങ്ങളിൽ വന്ന മാറ്റങ്ങൾ നിഗൂഢമാണ്. 2015-ലെ യഥാർത്ഥ കരാറും 2024 നവംബറിലെ അനുബന്ധ കരാറും (Supplementary Agreement) തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ ഒരു പോളിസി അനലിസ്റ്റ് എന്ന നിലയിൽ ഗൗരവകരമായി കാണേണ്ടതുണ്ട്.
- ആർബിട്രേഷൻ ഒത്തുതീർപ്പ് (Arbitration Trade-off): ഒന്നാം ഘട്ടത്തിലെ നിർമ്മാണ വിളംബത്തിന് പകരമായി സംസ്ഥാന സർക്കാരുമായുള്ള ആർബിട്രേഷൻ നടപടികൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ അദാനി ഗ്രൂപ്പ് സമ്മതിച്ചു. ഇതിന് പകരമായാണ് കൺസെഷൻ കാലാവധി 5 വർഷം കൂടി നീട്ടി 2060 വരെയാക്കിയത്. ഈ ‘കൊടുക്കൽ വാങ്ങൽ’ വഴി അദാനി ഗ്രൂപ്പിന് ആയിരക്കണക്കിന് കോടി രൂപയുടെ അധിക വരുമാനം ഉറപ്പാക്കപ്പെട്ടു.
- വായബിലിറ്റി ഗ്യാപ്പ് ഫണ്ടിംഗ് (VGF): കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ 817.80 കോടി രൂപ വീതം (ആകെ 1,635 കോടി) ഗ്രാന്റായി നൽകുന്നു. എന്നാൽ ഈ തുക തിരിച്ചുനൽകുന്നതിലെ ‘പ്രീമിയം ഷെയറിംഗ്’ വ്യവസ്ഥകൾ (16-ാം വർഷം മുതൽ 1%) സംസ്ഥാനത്തിന് ലഭിക്കേണ്ട ന്യായമായ ലാഭവിഹിതം ഇല്ലാതാക്കുന്നതാണ്.
- സി.എ.ജി (CAG) റിപ്പോർട്ട്: 67% നിക്ഷേപം സർക്കാരിന്റേതായിട്ടും പദ്ധതിയുടെ ഭൂരിഭാഗം ലാഭവും സ്വകാര്യ കമ്പനിക്ക് ലഭിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള കരാർ വ്യവസ്ഥകൾ സംസ്ഥാനത്തിന് ദോഷകരമാണെന്ന് സി.എ.ജി നേരത്തെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു.
5. പ്രാദേശിക ആഘാതവും സാമൂഹിക വശങ്ങളും
തുറമുഖ വികസനത്തിന്റെ തിളക്കത്തിനിടയിൽ തീരദേശത്തെ സാധാരണക്കാരുടെ വിലാപങ്ങൾ അധികൃതർ കേൾക്കാതെ പോകുന്നു. കോർപ്പറേറ്റ് ഓഹരി വിപണിയിലെ ലാഭക്കണക്കുകൾ മത്സ്യത്തൊഴിലാളി സമൂഹത്തിന്റെ ഉപജീവനത്തിന് വലിയ വിലയാണ് ഈടാക്കുന്നത്.
- മുതലപ്പൊഴിയിലെ ദുരന്തങ്ങൾ: വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖ നിർമ്മാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഡ്രെഡ്ജിംഗ് പോരായ്മകൾ മൂലം മുതലപ്പൊഴിയിൽ കഴിഞ്ഞ ദശകത്തിൽ 70-ലധികം മത്സ്യത്തൊഴിലാളികൾക്കാണ് ജീവൻ നഷ്ടമായത്. സി.ഡബ്ല്യു.പി.ആർ.എസ് (CWPRS) റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം ‘സാൻഡ് ബൈപാസിംഗ്’ (Sand Bypassing) നടപ്പിലാക്കാത്തതാണ് ഇവിടുത്തെ അപകടങ്ങൾക്കും തീരശോഷണത്തിനും പ്രധാന കാരണം.
- മത്സ്യത്തൊഴിലാളികളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ: ലത്തീൻ അതിരൂപതയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന സമരങ്ങളിൽ ഉന്നയിച്ച 7 പ്രധാന ആവശ്യങ്ങളിൽ പുനരധിവാസവും അശാസ്ത്രീയമായ ബ്രേക്ക് വാട്ടർ നിർമ്മാണം മൂലമുണ്ടാകുന്ന തീരശോഷണ പരിഹാരവും ഇന്നും കടലാസിലൊതുങ്ങുന്നു.
- പരിസ്ഥിതി ആഘാതം: തീരശോഷണം മൂലം വാലിയത്തുറ, ശംഖുമുഖം ഭാഗങ്ങളിൽ നൂറുകണക്കിന് കുടുംബങ്ങളാണ് ഭവനരഹിതരായത്. ശാസ്ത്രീയമായ പഠനങ്ങളില്ലാതെ നടത്തിയ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇവിടുത്തെ പരിസ്ഥിതിയെ തകിടം മറിച്ചു.
6. ഉപസംഹാരം: വികസനവും സുതാര്യതയും തമ്മിലുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥ
വിഴിഞ്ഞം അന്താരാഷ്ട്ര തുറമുഖം കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് മുതൽക്കൂട്ടാകേണ്ട പദ്ധതിയാണ്. എന്നാൽ വികസനം എന്ന പേരിൽ സുതാര്യത ബലികഴിക്കപ്പെടരുത്. കോർപ്പറേറ്റ് താല്പര്യങ്ങൾക്കൊപ്പം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ താല്പര്യങ്ങളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ സർക്കാർ ജാഗ്രത കാട്ടേണ്ടതുണ്ട്.
പ്രധാന പാഠങ്ങൾ (Key Takeaways)
- സുതാര്യമായ കൂടിയാലോചനകളുടെ അനിവാര്യത: സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ആസ്തികളിൽ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ രാഷ്ട്രീയ അതീതമായ സുതാര്യത പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
- പൊതുമുതൽ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലെ സർക്കാരിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം: സർക്കാർ മുതൽമുടക്ക് കൂടുതലുള്ള പദ്ധതികളിൽ അതിന്റെ ലാഭം പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാകുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കണം.
- സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയുള്ള വികസന മാതൃക: പരിസ്ഥിതിയെയും സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതത്തെയും തകർക്കുന്ന വികസനം യഥാർത്ഥ വികസനമല്ല. സാൻഡ് ബൈപാസിംഗ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള സുരക്ഷാ നടപടികൾ അടിയന്തരമായി നടപ്പിലാക്കണം.
വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖം ഒരു ആഗോള ഹബ്ബായി വളരുമ്പോഴും, അതിന്റെ അടിത്തറ നീതിയിലും സുതാര്യതയിലും ഊന്നിയതാകണം. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ താല്പര്യങ്ങൾ കോർപ്പറേറ്റ് താല്പര്യങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ ബലികഴിക്കപ്പെടരുത്.
